خودشناسی؛ نخستین گام برای ساختن عادت کتابخوانی

به گزارش لیزنا، نشست مطالعاتی با محور معرفی کتاب «روانشناسی خود» و گفت‌وگو پیرامون عادت‌های مطالعه و اهمیت توسعه فرهنگ کتابخوانی در خانواده، با تسهیلگری دکتر مریم مقدمی و با حضور جمعی از اعضای کتابخانه استاد شهریار تبریز برگزار شد. این برنامه با هدف ارتقای آگاهی‌های روان‌شناختی، ترویج فرهنگ مطالعه و بررسی چالش‌های کتابخوانی در خانواده، به همت دکتر مریم مقدمی و نرگس وظیفه‌خواه برگزار شد.
در ابتدای نشست، مریم مقدمی، مجری برنامه، ضمن معرفی کتاب «روانشناسی خود»، به اهمیت خودشناسی در شکل‌گیری رفتارها و عادت‌های روزمره اشاره کرد و گفت: «بخش مهمی از رفتارهای ما، از جمله عادت مطالعه، تحت تأثیر شناختی است که از خود، توانایی‌ها، نیازها و انگیزه‌هایمان داریم. زمانی که فرد به خودآگاهی بیشتری دست پیدا می‌کند، می‌تواند موانع درونی خود را بهتر بشناسد و برای ایجاد عادت‌های مثبت و پایدار، از جمله کتابخوانی، آگاهانه‌تر تصمیم بگیرد.»
وی با بیان اینکه مطالعه تنها ابزاری برای کسب اطلاعات نیست، افزود: «کتابخوانی فرصتی برای گفت‌وگو با اندیشه‌های نو، تقویت قدرت تحلیل، افزایش تاب‌آوری روانی و رشد فردی است. بسیاری از افرادی که مطالعه را به بخشی از سبک زندگی خود تبدیل کرده‌اند، در واقع پیش از هر چیز به ارزش آن در شناخت بهتر خود و جهان پیرامونشان پی برده‌اند.»
مقدمی در ادامه با تأکید بر نقش خانواده در شکل‌گیری فرهنگ مطالعه اظهار داشت: «فرزندان بیش از آنکه از توصیه‌های والدین تأثیر بپذیرند، از رفتار آنان الگو می‌گیرند. اگر مطالعه در زندگی روزمره والدین، به‌ویژه مادران، جایگاه ثابتی داشته باشد، این رفتار به‌تدریج به فرهنگی پایدار در خانواده تبدیل خواهد شد. توسعه فرهنگ کتابخوانی از خانه آغاز می‌شود و مادران به‌عنوان بنیان فرهنگی خانواده، نقش بی‌بدیلی در ایجاد این عادت ارزشمند دارند.»
در بخش دوم نشست، حاضران به بررسی وضعیت مطالعه در خانواده و آسیب‌شناسی عادت‌های مطالعه پرداختند. شرکت‌کنندگان با بیان تجربه‌های خود، مهم‌ترین موانع کتابخوانی را نداشتن زمان کافی برای مطالعه به دلیل مشغله‌های روزمره، مسئولیت‌های شغلی و خانوادگی و همچنین دشواری ایجاد تمرکز عنوان کردند.
در این میان، بسیاری از مادران به چالش‌های دوران فرزندپروری اشاره کردند و بیان داشتند که کوچک بودن فرزندان و نیاز مستمر آنان به مراقبت، فرصت مطالعه منظم را کاهش می‌دهد. با این حال، شرکت‌کنندگان معتقد بودند حتی اختصاص زمان‌های کوتاه اما مستمر برای مطالعه می‌تواند به مرور زمان به شکل‌گیری یک عادت پایدار منجر شود.
موضوع دیگری که در این نشست مورد بحث قرار گرفت، جذاب نبودن برخی کتاب‌ها و نبود تناسب میان کتاب‌های انتخابی با نیازها و علایق مخاطبان بود. حاضران تأکید کردند که انتخاب کتاب‌های کاربردی، روان و متناسب با دغدغه‌های زندگی روزمره، نقش مهمی در افزایش انگیزه مطالعه دارد و معرفی هدفمند منابع توسط کتابداران می‌تواند مخاطبان را در انتخاب کتاب‌های مناسب یاری کند.
در ادامه، درباره راهکارهای تقویت فرهنگ مطالعه در خانواده نیز گفت‌وگو شد. اختصاص زمانی مشخص برای مطالعه، برگزاری جلسات کتابخوانی خانوادگی، ایجاد فضای مناسب برای مطالعه در خانه، انتخاب کتاب‌های متناسب با سن و علاقه اعضای خانواده و الگوسازی والدین، به‌ویژه مادران، از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده در این نشست بود.
در پایان، شرکت‌کنندگان بر این نکته تأکید کردند که مطالعه، صرفاً یک فعالیت آموزشی نیست، بلکه مهارتی فرهنگی و اجتماعی است که می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای سلامت روان، افزایش آگاهی، تقویت مهارت‌های ارتباطی و رشد همه‌جانبه اعضای خانواده باشد. این نشست در فضایی صمیمی، تعاملی و همراه با تبادل تجربه برگزار شد و با استقبال اعضای کتابخانه استاد شهریار تبریز همراه بود.