مضرات مطالعه برای انسان

(لیزنا: گاهی دور گاهی نزدیک ۲۰6):محمد گل محمدی، دانشجوی رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی در دانشگاه قم: درباره اینکه مطالعه چه مزایایی دارد و چرا افراد مطالعه نمی کنند مطالعه می کردم. ولی مطلبی که پیش رو دارید را به نوعی مدیون استاد بزرگوار دکتر عباس حری هستم. زیرا پس از مطالعه مطلبی از دکتر حری با عنوان «آیین بدنویسی» این ایده به ذهنم رسید که نوشتاری به همین سبک درباره کتابخوانی و مطالعه بنویسم.

مطالعه و کتابخوانی برای انسان و به خصوص افکارش دارای ضررهای زیان باری است. اگر دست روی دست بگذاریم و جلوی این ضررها را نگیریم باعث نابودی انسان ها و افکارشان می شود. همان طور که میدانید جلوی ضرر را از هر کجا که بگیریم، منفعت است. پس بیایید با مطالعه نکردن جلوی ورود این ویروس مهلک به افکار و زندگیمان را بگیریم.

باید خدا را شاکر بود که مردم ما به خوبی این ویروس را شناخته و از آن دوری می کنند و راه مقابله با آن یعنی دوری از کتاب خواندن را به خوبی بلد هستند. دیده شده است که حتی مردم دیگران را برای زندگی بهتر مشاوره می دهند و آنها را به پرهیز از کتابخوانی تشویق می کنند. مردم این را هم به خوبی می دانند که این بیماری واگیر دار است، به همین دلیل از افراد کتاب خوان دوری می جویند و آنها را به بهترین شکل به تمسخر می گیرند تا همه بدانند چقدر مطالعه کار زشت و ناپسندی است و باعث نابودی انسان می شود.

در زیر تعدادی از ضررهایی که با مطالعه متوجه انسان می شود را مورد بررسی قرار می دهیم:

1) ایجاد بی فرهنگی: یکی از مشکلات مهم که با مطالعه بوجود می آید بی فرهنگی است. به طور مثال زمانی که فرد مسنی جا برای نشستن ندارد شما جایت را به او می دهی و این عین بی فرهنگی است، یعنی تو باید جای خودت را حفظ کنی و آن مسئله هم مشکل خود فرد مسن می باشد و به شما ارتباطی ندارد.

یا اینکه فردی کمک میخواهد و مشکلی دارد وظیفه فرد با فرهنگ این است که دوربین را بیرون بیاورد و از آن اتفاق فیلم بگیرد تا برای خنده و شادی اش موضوع داشته باشد، ولی افرادی که با مطالعه فرهنگ خود را از دست داده اند به جای این کارها می روند و به فرد کمک می کنند و این کار عین بی فرهنگی است؛ زیرا باعث می شود زمان کلیپ کم شود و افراد با فرهنگ به نتیجه مورد نظرشان نرسند.

2) بوجود آوردن تعصبات سطحی: مطالعه انسان را متعصب، به چیزهای الکی، می کند. به این معنا که باعث می شود انسان ندانسته و الکی و بی دلیل روی چیزی تعصب داشته باشد. به طور مثال افراد کتاب خوان تعصب  دارند که یک کار که به آنها سپرده می شود را به بهترین شکل انجام دهند و این کار بسیار زشت است، زیرا اگر شما کاری را که موظف به انجام آن هستید را درست انجام ندهید ایجاد اشتغال می کند، به این صورت که مجبور می شوند غیر از شما کس دیگری را هم قرار دهند تا آن کار را انجام دهد و در این صورت به جای یک نفر، نفرات بیشتری به کار گرفته می شوند و باعث می شود که بقیه هم در زمینه همان کار تجربه کسب کنند.

 البته یک تعصب بسیار خوب و عالی که مردم ما دارند و باید آن را حفظ کنند، تعصب بر روی کتاب نخواندن و مطالعه نکردن است. این تعصب یکی از بهترین تعصبات است زیرا باعث رشد و پیشرفت شما می شود.

3) فرد را دیکتاتور و بی توجه به کار گروهی بار می آورد: چون کتاب ها نمایانگر این هستند که یک کار گروهی و توجه به نظرات دیگران باعث زمین خوردن یک مطلب می شود، پس فرد با خواندن آنها در میابد که باید دیکتاتور و خود رأی باشد تا به نتیجه مطلوب برسد و همان طور که همه میدانند دیکتاتوری بسیار کار زشت و ناپسندی است. و در کتاب ها به این نکته اشاره دارد که از کار گروهی دوری کنید و گفته می شود مشورت عامل نابودی یک کار است و کاری که بدون مشورت باشد به نتیجه بهتری می رسد.

4) باعث بی ادبی افراد می شود: چیز دیگری که بسیار یافت می شود این است که در کتاب ها اشاره می شود با هر کس که مخالف حرف شما حرف زد مبارزه کن و به او توهین کن که دیگر این عمل از او سر نزند. ولی در عوض، فضای مجازی به این اصل اشاره دارد که هر کس موافقمان نبود را گرامی بداریم و با الفاظی بسیار زیبا و شنیدنی از وی تعریف کنیم.

5) انسان را با برنامه می کند: همان طور که می دانید یکی از چیزهایی که باعث نابودی زندگی می شود برنامه ریزی است. یعنی اینکه شما برای زمان های زندگی خود برنامه داشته باشی و به دانی در چه زمانی چه کاری باید انجام بدهی. همه به این اصل مهم اعتقاد دارند که اگر زندگی با برنامه باشد نمی شود هر کاری که می خواهی انجام بدهی و زمان تفریح و شادی را از بین می برد و بهترین نوع زندگی، زندگی به سبک  هر چه پیش آید خوش آید است.

6) باعث ضعف در تعاملات اجتماعی و رفتار با دیگران می شود: در کتاب ها بسیار اشاره می شود که به یکدیگر بی احترامی و توهین کنید و لزومی ندارد با افراد تعامل داشته باشید و همچنین باعث می شود طریقه صحبت و ارتباط با دیگران را بلد نباشیم و ندانیم. ولی در عوض کارهایی است که باعث رشد تعامل و ارتباط با افراد دیگر می شود، کاری مثل فضای مجازی. به این صورت که در فضای مجازی اصلا توهین وجود ندارد و همه افراد کل زمانشان را به تعریف و تمجید از دیگران اختصاص می دهند و همه خیلی با هم دوست هستند.

6) تلف شدن وقت: در این مورد باید اشاره داشت که مطالعه کردن زمان انسان را هدر می دهد، زیرا مطالعه کردن هیچ سودی ندارد و به علاوه ضررهای بسیاری هم دارد، پس اگر زمان خود را به مطالعه کردن بگذرانیم عین تلف کردن عمر است. تا کارهای سودمند و پرثمری مثل تماشای 24 ساعته تلویزیون و گشت و گذار 24 ساعته در فضاهای مجازی وجود دارد پس چرا ما باید زمانمان را با کاری بیهوده مثل مطالعه هدر بدهیم؟ چرا نباید از زمانمان به شکل درست و مناسب استفاده کنیم؟

گشت زنی در فضاهای مجازی بسیار پر سود است زیرا هر لحظه انسان را با کلمات ادبی جدیدی آشنا می کند، به این صورت که افراد در شبکه های مجازی درباره کسانی که دوستشان ندارند کلماتی بسیار زیبا و دلنشین به کار می برند که باعث می شود هر لحظه به آگاهی فردی که آن را می خواند اضافه شود.

7) هدر دادن هزینه: هدر دادن هزینه یکی دیگر از مضرات مطالعه است، زیرا افراد برای مطالعه کردن یا باید هزینه ای برای خرید مطلب بدهند یا هزینه ای برای عضویت و اشتراک مطلب. ولی افراد می توانند بجای صرف این هزینه های بیهوده، برای خرید  چیزهای مفید که در زندگی بسیار تاثیر گذار و مهم است هزینه کنند. کارهایی مثل خرید ترافیک اینترنت برای استفاده در فضای مجازی تا نکند یک وقت خدایی نکرده ثانیه ای آنلاین نباشند و مطلب مهمی را از دست بدهند. یا خرید سکه و الماس برای بازی های اینترنتی تا بتوانند بازی را به نحو احسنت به جلو ببرند.

8) بوجود آوردن بیماری ها مختلف: مطالعه بیماری های زیادی را به همراه دارد که برخی از این بیماری ها ذهنی و برخی دیگر جسمانی است. در زمینه بیماری های ذهنی می توان به بیماری هایی مثل خالی کردن ذهن از ایده، کسب اطلاعات بی ثمر، پر کردن ذهن از مطالب بیهوده و ... اشاره کرد. در مورد بیماری های جسمانی می توان به این نکات اشاره کرد که مطالعه باعث ایجاد چشم درد می شود، زیرا ساعت بسیاری به آن چشم می دوزیم و به مانند صفحه گوشی و کامپیوتر نیست که هیچ ضرری برای چشم نداشته باشد و هر مقدار که به آن نگاه کنی هیچ خللی در بینایی ایجاد نکند. به عنوان بیماری دیگر می توان به درد گردن و کمر درد اشاره کرد چون باید ساعت ها گردن و کمر خود را در یک حالت نگهداری، ولی خوبی وسایل الکترونیکی و تلویزیون این است که نیازی نیست ساعت ها ثابت بمانی تا باعث ایجاد درد بشود. بیماری دیگر این است که چون مطالعه هیچ تلاش و هیچ چالش فکری ایجاد نمی کند باعث کسلی و تنبلی فرد می شود در عوض در فضای مجازی هر لحظه ذهن درگیر است و فرد هر چقدر هم از آن استفاده کند خسته نمی شود چون هر لحظه مطلب جدیدی که در زندگی به کارش می آید را می آموزد، مثل معروف شدن و شهرت یافتن به هر قیمتی.

حال اگر دوست دارید فردی دوست داشتنی و با فرهنگ باشید از مطالعه دوری کنید که شما  را فردی بی فرهنگ و خشک بار می آورد. پس کسانی که زندگی خوب و عالی می خواهند کتاب نخوانند و از این تومور بد خیم دوری کنند و کسانی هم که یک زندگی جهنمی و پر درد و رنج را می خواهند به دنبال مطالعه و کتابخوانی بروند.

سپاسگزاری

 از دکتر یعقوب نوروزی بسیار سپاسگزارم که کمک فراوانی کردند تا بتوانم متنی شیوا و شایسته بنویسم و راهنمایی های ایشان سبب زیباتر شدن این مطلب شد.