دکتر جعفر مهراد، رئيس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری در گفتگو با لیزنا گفت: روزهاي گذشته شاهد موفقيت دانشمندان ايران و رشد قابل توجه مقالات علمي کشور است که توسط نظام استنادي اسکوپوس به ثبت رسيده است. بر اساس داده هاي مستخرج از اسکوپوس، جمهوري اسلامي ايران در هشت ماه اول سال 2012 جايگاه 16 توليد علم جهان را به خود اختصاص داده است.

وی افزود: اکنون قدرت علمي دانشگاه ها و مراکز تحقيقاتي ايران با انتشار مقاله هاي علمي در مجلات بين المللي شکل ديگري به خود گرفته است. پايگاه تامسون رويترز که در ايران به نام ISI مشهور است با نمايه سازي بهترين مجلات جهان که تعداد آن ها بالغ بر 000/10 نشريه است از توسعه علمي کشور خبر مي دهد.

دکتر مهراد با بيان اين نکته که بر اساس رصد توليد علم در اين پايگاه، جمهوري اسلامي ايران تا تاريخ 31/4/1391 با توليد 12346 مقاله يعني تقريباً با توليد 2 درصد از کل توليد علم جهان موفق به کسب رتبه 20 جهان شده بود اظهار داشت:  هم اينک در سايه تلاش پرتوان دانشمندان ايران و داده هاي ISI ، جمهوري اسلامي ايران با توليد 17150 مقاله يعني با توليد 006/2 درصد از کل توليد علم جهان و با يک پله صعود به جايگاه 19 دست يافته است.

سرپرست پايگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) ادامه داد: ايران با اين توليد فاصله خود را با ترکيه که تا تاريخ 31/4/1391 ،تعداد 13156 مقاله توليد کرده بود کم کرده و سوئد را که در تاريخ مزبور در جايگاه 19 توليد علم نشسته بود پشت سر گذاشته و موفق به احراز مقام 19 توليد علم جهان شده است. ترکيه تا اين تاريخ با توليد 17741 مقاله در رتبه 18 توليد علم جهان قرار دارد. به عبارت ديگر، ترکيه تا اين تاريخ تنها با 591 مقاله از ايران جلوتر مي باشد.

دکتر مهراد افزود: اين موفقيت در اين زمان از سال بسيار حائز اهميت است و اين پيشرفت چشم گير را به جامعه علمي تبريک مي گويم و اطمينان دارم که در آينده نزديک، آن گونه که وزير محترم در نشست اخير رؤساي دانشگاه ها، پژوهشگاه ها و پارک هاي علم و فناوري در دانشگاه شهيد بهشتي بيان داشت، چنانچه حمايت هاي همه جانبه از علم و فناوري صورت پذيرد، و دانشگاه ها متناسب با فعاليت هاي خود از اعتبارات لازم برخوردار شوند رتبه ايران در بين کشورهاي توليد کننده هم چندين رده صعود خواهد کرد و ايران جزو 10 کشور توليد کننده علم در جهان خواهد بود.

وی تصريح کرد: مايلم در اين گزارش به وضعيت ايران در مقايسه با ساير کشورها نيز اشاراتي داشته باشم. البته، قبل از آن، اين نيز حائز اهميت است که بدانيم روسيه نيز چند پله صعود داشته و از مرتبه 17 در تاريخ 31/4/1391 به مرتبه 15 صعود کرده است.

وی ادامه داد: بعد از جمهوري اسلامي ايران کشورهاي سوئد، لهستان، بلژيک، دانمارک، اتريش و رژيم اشغالگر قدس به ترتيب با توليد 17148 مقاله، 15475 مقاله، 15148 مقاله، 10986 مقاله، 10589 مقاله و 9890 مقاله در رتبه هاي 20 تا 25 قرار دارند. تا رتبه 30 که به سنگاپور تعلق دارد و 8107 مقاله توليد کرده است نام هيچيک از کشورهاي اسلامي مشاهده نمي شود.

سرپرست ISC افزود: وقتي صحبت از حجم توليد مقالات علمي مي شود، پاره اي از افراد توجه خود را به کيفيت مقالات توليد شده معطوف مي دارند. کيفيت مقالات به استنادها و کشورهاي همکاري کننده مربوط مي شود.

رييس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری ادامه داد: در توليد 17150 مقاله توسط دانشگاه ها و مراکز تحقيقاتي و فناوري ايران، کشورهاي متعددي همکاري داشته اند. اين مقالات توسط استادان و اعضاي هيأت علمي بسياري از کشورهاي همکاري کننده نوشته شده است.

وی افزود: سهم ايالات متحده در اين مورد 748 مقاله (362/4 درصد) است. سپس، کشورهاي کانادا، انگلستان، آلمان و استراليا به ترتيب با 360 رکورد، 316 رکورد، 300 رکورد و 257 رکورد در مرتبه هاي دوم تا پنجم قرار دارند. ساير کشورهاي همکاري کننده به ترتيب از رتبه 6 تا 10 عبارت است از: مالزي، ايتاليا، فرانسه، اسپانيا و کره جنوبي. در مرتبه هاي 11 تا 15 کشورهاي ترکيه، چين، هلند، سويس و هندوستان قرار دارند.

دکتر مهراد  تصريح کرد: با نگاهي اجمالي به توان علمي کشورهاي ياد شده مي توان چنين برداشت کرد که سطح مقالات توليد شده، بالاست و از کيفيت مناسبي، برخوردار مي باشند. کشورهاي ياد شده در بالا عموماً به استثناي ترکيه و مالزي از نظر علمي در گروه کشورهاي پيشرفته قرار دارند و همکاري اين کشورها با دانشمندان ايراني خود نشان دهنده توان علمي ايران و پژوهشگران ايراني است که علاقه مشترکي براي همکاريهاي علمي وجود دارد و نمود آن چاپ مقالات علمي در مجلات معتبر بين المللي است.

وی افزود: هنوز، بعد از کشورهاي ياد شده مي توان نام ژاپن، سوئد، بلژيک، اتريش، برزيل، پرتغال، نيوزلند، روسيه، جمهوري چک، فنلاند و ده ها کشور ديگر را مشاهده کرده که در توليد مقالات علمي با دانشمندان ايران همکاري کرده اند.

دکتر مهراد با بيان اين  مطلب که در بين رشته هاي دانشگاهي سهم رشته ها از نظر توليد علم متفاوت است، خاطر نشان ساخت:  علم مواد با 1030 مقاله (006/6 درصد از 17150 مقاله) در رتبه نخست قرار دارد. سپس، شيمي (چند رشته اي)، مهندسي برق و الکترونيک، مهندسي شيمي و مکانيک با توليد 990 مقاله، 859 مقاله، 825 مقاله و 760 مقاله به ترتيب در جايگاه 2 تا 5 توليد علم ايران نشسته اند. رتبه رشته داروسازي و بيوتکنولوژي و ميکروبيولوژي کاربردي 9 و 10 مي باشد.

رييس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری در پايان اظهار داشت: مقاله هايي که در مجلات معتبر بين المللي به چاپ رسيده از پشتيباني مالي و عمدتاً پژوهشي برخوردار بوده اند. در اين بين، 184 مقاله توسط دانشگاه تهران مورد حمايت مالي قرار گرفته است. سهم حمايتي دانشگاه علوم پزشکي تهران 125 مقاله است. دانشگاه شيراز، دانشگاه تربيت مدرس، دانشگاه فردوسي مشهد، پژوهشگاه دانش هاي بنيادي و دانشگاه علوم پزشکي شيراز به ترتيب از 100، 77، 72، 64 و 54 مقاله پژوهشي حاصل از پروژه هاي تحقيقاتي حمايت کرده اند. البته، موضوع حمايت مالي آن چيزي است که در مقالات به ثبت رسيده و ممکن است اين حمايت در تعدادي از مقالات ديگر درج نشده باشد که لازم است از سوي نويسندگان رعايت شود.