پنجمین نشست کارگروه علم اطلاعات، دانش‌شناسی و سندپژوهی برگزار شد

به گزارش لیزنا،کارگروه علم اطلاعات، دانش‌شناسی و سندپژوهی اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، پنجمین نشست خود را با عنوان «چهارچوب معنایی برای یکپارچه سازی و بازیابی معنایی اشیای محتوایی وبی: رویکرد داده های پیوندی در بافت سرطان» با سخنرانی دکتر الهه حسینی  و با حضور دبیر جلسه دکتر سودابه نوذری چهارشنبه ۱۴ مهر  ۱۴۰۰ ساعت ۱۹ برگزار کرد.

در ابتدای این نشست دکتر نوذری پس از معرفی سخنران و موضوع جلسه، دربارۀ ابزارهای بازیابی معنایی اطلاعات و ضرورت کاربرد هستان­شناسی­ها در چنین مطالعاتی توضیحاتی داد.

دکتر حسینی گفت: این مطالعه به راهنمایی دکتر امیر غائبی و مشاور دکتر رؤیا برادر در تیر 99 دفاع شد. وی اشاره کرد که این رساله در انجمن دکتری دابلین­کور به عنوان 10 رساله برتر سال 2019 معرفی شد و همچنین در یازدهمین جشنواره پژوهش و فناوری کتابخانه ملی ایران به عنوان رساله برتر انتخاب شده است.

حسینی چالش­های اصلی مسأله رساله خود را عدم یکپارچگی، پراکندگی و ناهمگونی نحوی و معنایی اشیای محتوایی، مدل‌سازی داده با نگرش حرکت از داده های جدولی به داده­های متصل، عدم جستجوی معنایی و جستجوی مبتنی بر دانش و استدلال، عدم وجود بازیابی­ معنایی و بازیابی مبتنی بر گراف بیان کرد.

وی ادامه داد: در این مطالعه با تکیه بر چهارچوب سنگاپور، پروفایلی کاربردی و بافت­مدار توسعه داده شد و سپس در نهایت، پروفایل کاربردی توسعه داده‌شده از لحاظ یکپارچه­سازی و بازیابی معنایی مورد آزمون قرار گرفت. از نرم­افزار «اپن­ریفاین» برای پاکسازی فراداده­ها و توصیف آنها در نحو «آر.دی.اف.» و یکپارچه­سازی، از «گراف.دی.بی.» برای ذخیره داده‌ها و بازیابی معنایی (پرس­وجو با زبان اسپارکل) و بازیابی مبتنی بر گراف استفاده شد.

حسینی در ادامه با اشاره به نتایج مطالعه گفت: نتایج پژوهش نشان داد که روشی که چهارچوب معنایی برای طراحی و توسعه پروفایل­های کاربردی و کاربرد آن در یکپارچه­سازی و بازیابی معنایی پیشنهاد می­کند، می­تواند به‌عنوان یک روش استاندارد و معتبر شکاف بین نظر و عمل را پر کند. همچنین می‌تواند اهداف یکپارچه­سازی و بازیابی را محقق کند و آنها را از نظر تئوری و عملی توجیه­پذیر کند.

دکتر نوذری و حسینی در نتیجه گیری پایان نشست بیان کردند که در زبان فارسی برای عملیاتی شدن و پیاده‌سازی‌ داده­های پیوندی در بسترهای دیجیتالی به طراحی و توسعه هستان­شناسی­های فارسی نیاز داریم و این امر مستلزم ایجاد کارگروهی با حضور متخصصان و محققان این حوزه است که در تعامل با یکدیگر و نهادهای مرتبط چون کتابخانه ملی، ایرانداک و مرکز منطقه‌ای قدم­های اصلی را در این مسیر بردارند تا بتوانیم برای اشیای محتوایی فارسی و بازیابی معنایی آنها این شکاف عملی را پر کنیم.