یکی از مهم‌ترین مخاطرات هوش مصنوعی در حوزه نشر خلاقیت انسانی است

به گزارش لیزنا، آیین افتتاح «مرکز کارآفرینی و نوآوری چاپ و نشر خانه کتاب و ادبیات ایران» و «نمایشگاه دائمی کتاب‌های برگزیده جمهوری اسلامی ایران» سه‌شنبه (سوم شهریور ۱۴۰۵) با حضور سیدعباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن جوادی؛ معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی منتظری؛ رئیس جهاد دانشگاهی، ابراهیم حیدری؛ مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، محمدحسین ایمانی خوشخو؛ رئیس پارک علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی و جمعی از دیگر مسئولان فرهنگی کشور و اصحاب قلم، نشر و رسانه برگزار شد.

یکی از مهم‌ترین مخاطرات هوش مصنوعی در حوزه نشر خلاقیت انسانی است 
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این آیین ضمن گرامیداشت یاد امام راحل، رهبر شهید انقلاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و شهدای مظلوم ایران در جنگ‌ ۱۲ روزه  و جنگ رمضان، شهدای مدرسه میناب و همچنین شهدای گران‌قدر دولت و همه دولتمردانی که از ابتدای انقلاب اسلامی در مسیر خدمت به مردم و کشور جان خود را فدا کردند، گفت: هفته وحدت و میلاد پیامبر اکرم(ص) را به همه شما عزیزان تبریک می‌گویم. از همه کسانی که فرصت برگزاری چنین برنامه‌ای را فراهم کردند، تشکر می‌کنم. به‌ویژه عزیزان دانشگاهی و استادانی که در دهه‌های مختلف و پس از انقلاب اسلامی نقش مهمی در پیشبرد فرهنگ و ادبیات کشور داشته‌اند. 

وی با بیان اینکه تمدن‌ها با کتاب آغاز شده‌اند، مطرح کرد: نقطه آغاز انسانیت، تعقل، خرد و اندیشه است و کتاب یکی از مهم‌ترین جلوه‌های این ویژگی انسانی است. بنابراین کتاب را نباید صرفا قدیمی‌ترین رسانه بشری دانست؛ بلکه کتاب مهم‌ترین تجلی بُعد انسانی انسان، یعنی تعقل، خرد و اندیشه است. اگر به تاریخ کتاب و نشر نگاه کنیم، فناوری در عرصه‌های مختلف همواره بر این حوزه تأثیر گذاشته است. به‌طور کلی می‌توان سه تحول مهم را در این زمینه مورد توجه قرار داد؛ نخست فناوری صنعتی و صنعت چاپ. اختراع دستگاه چاپ و گام‌های بعدی در صنعت چاپ، دریچه‌ای جدید به روی حوزه نشر باز کرد و امکان تولید و انتشار گسترده کتاب را فراهم آورد.

صالحی به تحول دوم و سوم در این حوزه اشاره کرد و ادامه داد: تحول دوم فناوری رایانه است. از نخستین رایانه‌های الکترونیکی و سپس رایانه‌های دیجیتال و شخصی گرفته تا لپ‌تاپ‌ها، تلفن‌های همراه هوشمند و امروز هوش مصنوعی، این فناوری مسیر تازه‌ای را در برابر حوزه نشر قرار داده است. تحول سوم نیز انقلاب ارتباطی مبتنی بر اینترنت است. این انقلاب حوزه‌های مختلف زندگی ما را تحت تاثیر قرار داده و حوزه کتاب و نشر نیز یکی از عرصه‌هایی است که به‌طور جدی از این تحول تاثیر پذیرفته است. این سه تحول فضای نشر و کتاب را در قرن بیست‌ویکم به‌طور جدی متفاوت کرده‌اند. بنابراین اگر درباره کتاب فکر می‌کنیم، باید هم‌زمان به فناوری نیز توجه داشته باشیم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اضافه کرد: یکی از نمونه‌های این تحول چاپ بر اساس تقاضاست که در سال‌های اخیر روند قابل توجهی پیدا کرده است. این شیوه هم در کاهش هزینه‌های نشر موثر است و هم می‌تواند دسترسی به کتاب‌های کمیاب و نایاب را تسهیل کند. بسیاری از کتاب‌های خوب، سال‌ها به دلیل محدودیت شمارگان و هزینه‌های تولید، کمیاب یا نایاب بودند، اما چاپ بر اساس تقاضا می‌تواند این مسئله را تا حدی برطرف کند. حوزه دوم، نشر الکترونیک است. در سال‌های اخیر روند استفاده از قالب‌های الکترونیک و صوتی در جهان و ایران رشد قابل توجهی داشته است. بر اساس نظرسنجی‌ای که سال گذشته انجام شد، بخشی از مخاطبان، کتاب الکترونیک و صوتی را به‌عنوان قالب اصلی مطالعه خود انتخاب کرده‌اند. این روند نشان می‌دهد که نشر الکترونیک و قالب‌های جدید کتاب در حال طی کردن مسیر تازه‌ای هستند.

وی همچنین به قالب‌های جدید کتاب اشاره کرد و گفت: در پیمایش ملی سبک زندگی ایرانیان در سال ۱۴۰۲، درباره میزان مطالعه کتاب نیز پرسش شده است. کتاب دیگر صرفا به معنای خواندن متن چاپی نیست؛ بلکه کتاب می‌تواند شنیده شود و قالب صوتی آن نیز بخشی از تجربه مطالعه امروز است. کتاب‌های تعاملی نیز از دیگر قالب‌های جدید هستند که به‌ویژه در حوزه کودک و نوجوان در حال گسترش‌اند. این کتاب‌ها امکان رفت‌وبرگشت و تعامل مخاطب با اثر را فراهم می‌کنند و با ویژگی‌های نسل جدید که با شبکه‌های اجتماعی و قالب‌های تعاملی خو گرفته است، تناسب بیشتری دارند. از این منظر فناوری فقط یک ابزار برای تغییر شکل کتاب نیست؛ بلکه می‌تواند فرصتی برای تحقق عدالت انسانی، اجتماعی و جغرافیایی باشد. 

صالحی همچنین با بیان اینکه فناوری‌های جدید، کتاب‌های الکترونیک و قالب‌های صوتی، فرصت‌های تازه‌ای برای نابینایان، ناشنوایان و افراد دارای معلولیت‌های مختلف فراهم کرده‌اند، ادامه داد: فناوری امروز امکان‌های جدیدی برای خواندن و ارتباط با کتاب در اختیار  اقشاری قرار داده است که در گذشته ممکن بود دسترسی آنها به کتاب و مطالعه دشوار، محدود یا پرهزینه باشد. فناوری به تحقق عدالت جغرافیایی نیز کمک می‌کند. مناطق محروم و دور از دسترس می‌توانند از طریق کتابخانه‌های دیجیتال و منابع آنلاین به کتاب و دانش دسترسی پیدا کنند. بنابراین فناوری را نباید دست‌کم گرفت؛ زیرا می‌تواند هم در مسیر عدالت اجتماعی و انسانی و هم در مسیر عدالت جغرافیایی به کار گرفته شود.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه  داد: ما که به نمایندگی از حوزه کتاب گرد هم آمده‌ایم، باید توجه داشته باشیم که هسته مرکزی کتاب، فراهم کردن فرصت خواندن و اندیشیدن و نزدیک‌تر شدن انسان به انسانیت است. فناوری می‌تواند در خدمت این هدف قرار گیرد. البته امروز با یک فناوری جدید و متفاوت نیز مواجه هستیم؛ هوش مصنوعی. کمتر اختراعی در تاریخ بشر وجود دارد که تا این اندازه برای انسان مبهم باشد که چه آینده‌ای را رقم خواهد زد. حتی با وجود تجربه‌هایی مانند اختراع بمب اتم، اکنون درباره هوش مصنوعی با پرسش‌های جدی مواجهیم که نمی‌دانیم در سال‌های آینده چه ابعادی پیدا خواهد کرد و چه تاثیری بر انسان و جهان خواهد گذاشت. ما در نتیجه سه تحول بزرگ، یعنی صنعت چاپ، فناوری رایانه و انقلاب ارتباطی وارد دنیای جدیدی از فناوری و نشر شده‌ایم و اکنون باید تلاش کنیم در این مسیر منفعل و متاخر نباشیم. بخش فرهنگ و بخش خصوصی که در حوزه نشر فعالیت می‌کنند، باید در شکل‌گیری آینده کتاب و نشر نقش‌آفرین باشند.

در نقطه عطف تاریخ در زمینه آموزش ایستاده‌ایم
صالحی در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر اینکه باید با نظام آموزش و پرورش ارتباط و همکاری بیشتری برقرار کنیم، گفت: نگاه ویژه رئیس‌جمهور محترم به حوزه آموزش و مدرسه نیز از این جهت قابل توجه است. امروز مباحثی مانند مدرسه‌های جدید، آموزش مستمر معلمان و استفاده از هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین، اهمیت زیادی پیدا کرده است. اگر می‌خواهیم از منظر کتاب و نشر در روند آینده کشور موثر باشیم، باید از همین نقطه عطفی که امروز در آن قرار داریم، توجه به مدرسه و آموزش را جدی بگیریم.

وی با بیان اینکه شرایط سال‌های اخیر، از تعطیلی مدارس در دوران کرونا تا شرایط خاصی که در مقاطع مختلف به وجود آمده، معلمان و دانش‌آموزان را تا حدی برای استفاده از فناوری آماده‌تر کرده است، ادامه داد: هرچند نظام ما معمولا آهسته حرکت می‌کند، اما این تحولات آمادگی بیشتری برای ورود فناوری به مدرسه ایجاد کرده است. نشر نیز نباید در این مسیر متوقف بماند. ما به یک برنامه منظم و پیوسته نیاز داریم. باید به سمت مدرسه‌های نوآورانه و فناورانه حرکت کنیم؛ مدارسی که در آنها کتاب نیز جایگاه خود را داشته باشد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: در اینجا قالب کتاب اهمیت نخست را ندارد؛ آنچه اهمیت دارد، شکل‌گیری فکر منسجم است. باید کاری کنیم که دانش‌آموز و کودک ما بتواند مطالعه کند، بیندیشد، انسجام ذهنی پیدا کند و قدرت تحلیل و انتقال فکر خود را افزایش دهد. اینها از کارکردهای مهم کتاب و مطالعه است.
وی همچنین به مسئله هوش مصنوعی و مخاطرات آن اشاره کرد و گفت: هوش مصنوعی ما را وارد دنیایی جدید خواهد کرد. فرصت زیادی برای مواجهه با آن نداریم، اما مهم این است که از پیش بدانیم خطرات آن چیست و برای به حداقل رساندن این خطرات آماده باشیم. هر فناوری جدید، در کنار فرصت‌ها، خطرات و چالش‌های جدیدی نیز به همراه دارد. بنابراین، باید مطالعات لازم و همفکری‌های جدی برای شناخت مسائل و یافتن راه‌حل‌های مناسب انجام شود.

صالحی یکی از مهم‌ترین مخاطرات هوش مصنوعی در حوزه نشر را مسئله خلاقیت انسانی دانست و ادامه داد: انسان در طول تاریخ، خلاقیت ادبی و هنری خود را به شکل‌های مختلف نشان داده است. در این سرزمین فردوسی، نظامی، مولوی، عطار، حافظ و سعدی ظهور کرده‌اند و این جریان خلاقیت در طول تاریخ ادامه داشته است. اکنون باید به این پرسش توجه کنیم که هوش مصنوعی چه تاثیری بر خلاقیت‌های ادبی خواهد گذاشت و چه باید کرد تا ایران خلاق به ایران کارخانه تولید متن، تبدیل نشود. این مسئله‌ای جدی است که باید درباره آن اندیشید.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین با بیان اینکه قوانین و نظام حقوقی و اخلاقی ناظر بر این حوزه نیز باید مورد توجه قرار بگیرد، گفت: ما در این زمینه عقب هستیم و ضعف‌های جدی داریم. اگر فناوری با سرعت شتابان رشد کند و نظام حقوقی و اخلاقی ما از آن عقب بماند، فناوری می‌تواند همه‌چیز را با خود ببرد. بنابراین باید هم‌زمان با رشد فناوری، درباره حقوق، اخلاق و قواعد ناظر بر آن نیز چاره‌اندیشی کنیم. در کنار این مسائل، باید به ایده‌های خلاقانه در حوزه فناوری توجه و از شکل‌گیری شبکه‌های نوآورانه حمایت کنیم. از نمایشگاه کتاب سال گذشته با همکاری مجموعه‌های مختلف، گام‌هایی در این مسیر برداشته شده است. نمی‌خواهیم در این زمینه بزرگنمایی کنیم، اما همین گام‌ها می‌تواند مقدمه‌ای برای گام‌های بعدی و فراهم شدن فرصت‌های تازه برای اتفاقات خوب در حوزه کتاب و نشر باشد.

وی افزود: برای امثال من، خیابان انقلاب اسلامی یکی از نواحی فرهنگی و نوستالژیک تهران است؛ جایی که کتاب‌فروشی‌ها، دانشگاه‌ها، رفت‌وآمد دانشجویان و استادان و حتی پیاده‌روهایی که در آنها کتاب عرضه می‌شود، بخشی از هویت فرهنگی شهر را شکل داده‌اند. مهم است که این فضای فرهنگی تضعیف یا خدای ناکرده خاموش نشود. اینکه چنین اتفاقی در یک نقطه فرهنگی و در چنین فضایی در حال شکل‌گیری است، به نظر من یک نقطه قوت است.

سیدعباس صالحی در پایان گفت: امیدوارم کار آغاز شده استمرار پیدا کند و با حضور و همکاری مجموعه‌های دیگر نیز ادامه یابد و شاهد تحولات مهم و مؤثری در عرصه کتاب و کتاب‌خوانی در کشور عزیزمان ایران باشیم. ایران کشوری است که ریشه‌های فرهنگی و تمدنی عمیقی دارد. تندبادها نیز نمی‌توانند به‌سادگی برگ‌های این درخت تنومند را تکان دهند. ریشه این شجره آن‌قدر عمیق است که هر دشمنی که در طول تاریخ به این آب و خاک طمع کرده، یا زمین‌گیر شده یا خود در هاضمه این تمدن غرق شده است. امیدواریم از شرایط سخت امروز کشور نیز عبور کنیم و روزهای خوش و روشن، در کنار همه تلخی‌هایی که وجود دارد، در حیات این سرزمین عزیز فرا برسد.

در پایان این مراسم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن افتتاح مرکز «کارآفرینی و نوآوری چاپ و نشر خانه کتاب و ادبیات ایران» و «نمایشگاه دائمی کتاب‌های برگزیده جمهوری اسلامی ایران» از شرکت‌های انتشارات هوشمند پژوه (کتابینو)، عصر تراکنش انتشارات راه فردا، موسسه فرهنگی هنری چند منظوره ماه میترا، رسانیو، رویاسازان نوین کارآفرینی، خانه کتاب نوین کاشان، رهپویان دانش و آگاهی، فناوری و توسعه دانش حقوق پندار نیک، اندیشه ورزان زمستان (کتاب کلاد) و حالا بازدید و از نزدیک در جریان نحوه فعالیت آنها قرار گرفت.

«مرکز کارآفرینی و نوآوری نشر و چاپ» اقدامی برای ایجاد کسب‌وکارهای نوین در این صنعت است
ابراهیم حیدری در این آیین با بیان اینکه استفاده از فناوری در صنعت نشر دیگر یک انتخاب نیست بلکه ضرورتی اساسی برای بقا، توسعه و رقابت‌پذیری این صنعت در عصر دیجیتال است، گفت: کاهش هزینه‌ها، افزایش دسترسی مخاطبان، توسعه بازار، شناخت بهتر نیازها و رفتار مخاطب، افزایش سرعت و کیفیت خدمات، شفافیت در تصمیم‌گیری و تقویت اقتصاد نشر از مهم‌ترین مزایای بهره‌گیری از فناوری‌های نوین است. 
او با بیان اینکه فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، کلان‌داده، پلتفرم‌های فروش، کتاب‌های الکترونیکی و صوتی و سامانه‌های هوشمند توزیع می‌توانند زنجیره تولید، توزیع و مصرف کتاب را متحول کنند، ادامه داد: این فناوری‌ها همچنین می‌توانند صنعت نشر را به سمت یک اکوسیستم هوشمند، داده‌محور و جهانی سوق دهند.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با تاکید بر اینکه نشر دیجیتال صرفا تبدیل کتاب چاپی به فایل PDF نیست، گفت: نشر دیجیتال مجموعه‌ای از فرآیندهای تولید، آماده‌سازی، انتشار، توزیع، فروش، مصرف محتوا و تحلیل رفتار مخاطب را شامل می‌شود. آینده نشر نیز «دیجیتال در کنار چاپ» است نه «دیجیتال به جای چاپ». بنابراین کتاب چاپی همچنان جایگاه خود را حفظ خواهد کرد، اما ناشران آینده با ارائه هم‌زمان نسخه‌های چاپی، الکترونیکی و صوتی، سهم بیشتری از بازار خواهند داشت.  

وی ادامه داد: یک ناشر ایرانی می‌تواند با تبدیل کتاب به نسخه الکترونیکی یا صوتی، ترجمه آن به زبان‌های مختلف و عرضه از طریق پلتفرم‌های دیجیتال بدون نیاز به چاپ و توزیع فیزیکی در کشورهای دیگر، آثار خود را در اختیار مخاطبان جهانی قرار دهد. به این ترتیب، فناوری با کاهش هزینه‌ها، افزایش دسترسی و ایجاد امکان بازاریابی جهانی، زمینه توسعه بازار و صادرات محصولات فرهنگی را فراهم می‌کند.

حیدری در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه امروز سهم نشر دیجیتال از بازار رسمی نشر کشور حدود ۵ تا ۷ درصد برآورد می‌شود، گفت: در حالی که حدود ۳۰ درصد از الگوی مطالعه کتاب به سمت قالب‌های دیجیتال و صوتی حرکت کرده است. با تداوم روند توسعه فناوری پیش‌بینی می‌شود در پنج سال آینده سهم مطالعه در قالب‌های دیجیتال و صوتی به حدود ۵۰ درصد و سهم نشر دیجیتال از بازار رسمی نشر به حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد برسد. در صورت ایجاد زیرساخت‌های مناسب، حمایت موثر و سیاست‌گذاری صحیح حتی تا ۲۵ یا ۳۰ درصد بازار نشر افزایش یابد.

او اضافه کرد: اگر امروز برای توسعه زیرساخت‌ها و آینده نشر دیجیتال تصمیم نگیریم، پنج سال دیگر با بازاری مواجه خواهیم بود که بخش قابل‌توجهی از آن خارج از ساختارهای سنتی شکل گرفته است. این امر پیامدهایی چون کاهش اثرگذاری وزارتخانه در جامعه، عقب‌ماندگی صنعت نشر و چاپ، از دست دادن بازارهای جدید و بین‌المللی، افزایش فاصله میان دولت و فعالان فرهنگی، کاهش قدرت تنظیم‌گری و نظارت، هزینه‌های بیشتر و بهره‌وری کمتر، وابستگی بیشتر به پلتفرم‌ها و فناوری‌های خارج و... را در بر خواهد داشت.

حیدری با تاکید بر اینکه دولت در توسعه نشر دیجیتال باید بیش از آنکه تصدی‌گر باشد، نقش سیاست‌گذار، تنظیم‌گر، تسهیل‌گر و حامی را ایفا کند، گفت: تدوین سند ملی توسعه نشر دیجیتال، اصلاح قوانین مالکیت فکری، توسعه زیرساخت‌ها، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها، تقویت پلتفرم‌های دیجیتال و استفاده از هوش مصنوعی و توسعه بازارهای داخلی و بین‌المللی از مهم‌ترین اقدامات ضروری در این مسیر است.

وی با بیان اینکه اگر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به سمت فناوری و تحول دیجیتال حرکت نکند به‌تدریج شکافی جدی میان حکمرانی فرهنگی و سبک زندگی واقعی مردم ایجاد خواهد شد، ادامه داد: امروز تولید، توزیع و مصرف بخش مهمی از محصولات فرهنگی به فضای دیجیتال منتقل شده است. آینده فرهنگ متوقف نمی‌شود؛ بلکه اگر وزارتخانه در این مسیر حضور موثر و سیاست‌گذاری فعال نداشته باشد، فرهنگ مسیر خود را در جایی دیگر و خارج از ساختارهای سنتی ادامه خواهد داد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان متولی راهبردی این حوزه با همکاری سایر دستگاه‌ها و بخش خصوصی باید نقش هماهنگ‌کننده و راهبر توسعه نشر دیجیتال را بر عهده گیرد.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران افزود: تقابل میان کتاب مکتوب و دیجیتال جای خود را به هم‌افزایی میان این دو قالب خواهد داد. آینده نشر به حذف کتاب کاغذی ختم نمی‌شود، بلکه توسعه هم‌زمان و هوشمندانه هر دو نوع نشر خواهد بود. کتاب دیجیتال نه رقیب کتاب مکتوب که ابزاری برای گسترش بازار کتاب و افزایش سرانه مطالعه است.

وی همچنین مطرح کرد: امروز علاوه بر افتتاح مرکز «کارآفرینی و نوآوری چاپ و نشر»، نمایشگاه دائمی کتاب‌های برگزیده جشنواره‌های جمهوری اسلامی نیز افتتاح می‌شود که نشان‌دهنده اهمیت حضور کتاب مکتوب در کنار کتاب دیجیتال و فناوری است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاسیس خانه کتاب و ادبیات ایران به عنوان بازوی اجرایی معاونت امور فرهنگی در حوزه کتاب مکتوب توانسته به بهترین نحو خدمات مختلف ارائه کند. دوره فعلی نیز باید آغاز تغییری اساسی در حوزه نشر دیجیتال باشد. پیشنهاد می‌کنیم الگوی موفق کتاب مکتوب در نشر دیجیتال هم اتفاق بیفتد. این موسسه آمادگی لازم و کافی را دارد تا برای تحول نشر دیجیتال اقدامات اساسی انجام دهد.

او درباره امکان‌هایی که «مرکز کارآفرینی و نوآوری چاپ و نشر» برای آینده این صنعت خواهد داشت، گفت: امیدوارم افتتاح این مرکز که با حمایت‌های وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و براساس کلان برنامه‌های ایشان محقق شده، آغازگر راهی برای توسعه فناوری‌های نشر و صنعت چاپ باشد. این مرکز اقدامی موثر برای توسعه فناوری و ایجاد کسب‌وکارهای نوین در این صنعت است و با هدف شناسایی و حمایت از ایده‌های نوآورانه، تجاری‌سازی فناوری‌ها، توسعه کسب‌وکارهای دانش‌بنیان و حل مسائل واقعی صنعت چاپ و نشر می‌تواند بستری برای فعالیت شرکت‌های فناور در حوزه‌هایی مانند نشر دیجیتال، هوش مصنوعی، کتاب‌های الکترونیکی و صوتی، چاپ هوشمند، چاپ بر اساس تقاضا، توزیع دیجیتال و بازی‌وارسازی مطالعه را فراهم کند.

ابراهیم حیدری در پایان اشاره کرد: موضوع راه‌اندازی «مرکز کارآفرینی و نوآوری چاپ و نشر» از سال ۱۴۰۴ در دستور کار قرار گرفت و پس از انجام هماهنگی‌ها، اخذ مجوزها، انعقاد تفاهم‌نامه با پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی وابسته به جهاد دانشگاهی، برگزاری رویدادهای نوآورانه و آماده‌سازی فضای مورد نیاز، فاز نخست آن در طبقه همکف خانه کتاب و ادبیات ایران با مساحت تقریبی ۵۰۰ مترمربع برای استقرار ۱۱ شرکت و مجموعه فناور آماده شد. در مجموع این مرکز می‌تواند به‌عنوان بستری برای پیوند صنعت نشر با فناوری، دانشگاه، شرکت‌های دانش‌بنیان و سرمایه‌گذاران عمل کرده و گامی موثر در جهت تحول فناورانه، توسعه اقتصاد دانش‌بنیان و شکل‌گیری نسل جدیدی از کسب‌وکارهای نشرمحور و فناورمحور در کشور باشد. این افتتاحیه گامی است نخست جهت شروع تحول در حوزه فناوری نشر به ویژه تدوین قوانین، مقررات، مصوبات و اسناد بالادستی جهت ارائه به نهادهای بالادستی.

۲۰ شرکت در حوزه فناوری فرهنگی زیر نظر جهاد دانشگاهی فعالیت می‌کنند
در ادامه این آیین محمدحسین ایمانی خوشخو؛ رئیس پارک علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی با اشاره به فرا رسیدن هفته دولت از تلاش‌های هیئت دولت قدردانی کرد و گفت: وقتی به تاریخ انقلاب اسلامی نگاه می‌کنیم، هیچ دولتی حتی در دوران جنگ هشت‌ساله با چنین سختی‌هایی مواجه نبوده است. امیدواریم با دعای خیر مردم و کمک خداوند این دوره را پشت سر بگذاریم و کشور با سرعت بیشتری به پیش برود. 

وی افزود: جهاد دانشگاهی از ابتدای شکل‌گیری، تجربه حضور در کارهای سخت و حل مسائل بر زمین‌مانده را داشته است و ورود این نهاد به حوزه نشر نیز به سال‌های پس از انقلاب اسلامی بازمی‌گردد؛ زمانی که کشور با کمبود شدید کتاب و منابع آموزشی مواجه بود. پس از شکل‌گیری انقلاب فرهنگی و برای تحقق اهداف این انقلاب، جهاد دانشگاهی تشکیل شد و قرار بود دانشگاه‌ها بازگشایی شوند. در آن زمان کتابی وجود نداشت و سرفصل‌های درسی نیز تغییر کرده بود. در آن مقطع فرایند آماده‌سازی و انتشار کتاب فشردگی خاصی داشت. متن در اختیار ناشر قرار می‌گرفت و پس از دو تا سه هفته، کتاب به دست دانشجو می‌رسید. در کنار این موضوع، تامین و انتشار برخی منابع خارجی نیز اهمیت زیادی داشت. این تجربه، سابقه تاریخی ارزشمندی در حوزه نشر کشور به شمار می‌رود.

رئیس پارک علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی با اشاره به فعالیت‌های جدید جهاد دانشگاهی در حوزه فناوری فرهنگی گفت: در دوره جدید، حیات تازه‌ای در جهاد دانشگاهی آغاز شده است و امروز شاهد شکل‌گیری فعالیت‌های جدیدی در این مجموعه هستیم. در حال حاضر ۲۰ شرکت در حوزه فناوری فرهنگی زیر نظر جهاد دانشگاهی فعالیت خود را آغاز کرده‌اند. اگر در حوزه فناوری، برخوردی فعال داشته باشیم، یقینا در یک تا دو سال آینده آثار این اقدامات را خواهیم دید.

او در ادامه با اشاره به همکاری‌های مشترک جهاد دانشگاهی در حوزه‌های مختلف فرهنگی و فناوری بیان کرد: جهاد دانشگاهی به دنبال انجام کارهای تکراری نیست. رویکرد این نهاد این است که اگر کاری بر زمین مانده باشد، وارد آن شود و پس از اینکه مجموعه دیگری توانست آن کار را به انجام برساند، جهاد دانشگاهی نیز سراغ مسئله دیگری برود. سابقه و تاریخ جهاد دانشگاهی نشان داده که این مجموعه همواره در حوزه‌های بر زمین‌مانده ورود کرده است.

وی با اشاره به افتتاح و فعالیت مجموعه‌های جدید در حوزه صنایع فرهنگی بیان کرد: حضور جهاد دانشگاهی در حوزه کتاب و نشر همچنان ادامه دارد و این مجموعه در نمایشگاه‌های کتاب نیز فعالیت گسترده‌ای داشته است. امروز نیز در کنار دوستانمان در خانه کتاب و ادبیات ایران، در بخش نرم‌افزاری حوزه نشر همکاری خواهیم کرد تا سخت‌افزار و نرم‌افزار کتاب و نشر در کنار یکدیگر پیش بروند. آقای دکتر منتظری نیز همواره بر همکاری‌های چندجانبه تاکید داشته‌اند و مجموعه‌های جهاد دانشگاهی را به انجام کارهای مشترک سوق داده‌اند. یقین دارم این همکاری‌ها می‌تواند به نتایج خوبی منجر شود و ما نیز در خدمت شما خواهیم بود.

محمدحسین ایمانی خوشخو در پایان با اشاره به توصیه رهبر شهید انقلاب اسلامی گفت: رهبری شهید انقلاب حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای در ۴۰ سال گذشته حامی اصلی جهاد دانشگاهی بودند. در بسیاری از مواقع که جهاد دانشگاهی به مانعی جدی برخورد می‌کرد، ایشان یک‌تنه وارد میدان می‌شدند، دیوار را برمی‌داشتند و زمینه را برای پیشرفت کار فراهم می‌کردند.