تأکید انجمن کتابداری و اطلاعرسانی ایران بر رفع موانع استخدامی دانشآموختگان علم اطلاعات
کمیته دانشجویان و دانشآموختگان انجمن کتابداری و اطلاعرسانی ایران در نشستی تخصصی، ضمن بررسی وضعیت فرصتهای شغلی رشته علم اطلاعات و دانششناسی، بر ضرورت رفع موانع استخدامی، ایجاد فرصت برابر برای رقابت در آزمونهای استخدامی و هماهنگی میان سیاستهای آموزشی و استخدامی کشور تأکید کرد.
به گزارش لیزنا، نشست مجازی «پیگیری وضعیت استخدام دانشجویان و دانشآموختگان رشته علم اطلاعات و دانششناسی» به همت کمیته دانشجویان و دانشآموختگان انجمن کتابداری و اطلاعرسانی ایران و با حضور دکتر محمد زرهساز، رئیس انجمن، جمعی از دانشجویان، دانشآموختگان و فعالان حوزه پیگیری استخدام، ۱۱ مرداد ۱۴۰۵ برگزار شد.
این نشست با هدف پیگیری مطالبات جامعه علمی و حرفهای رشته علم اطلاعات و دانششناسی و در ادامه جلسه شهریورماه ۱۴۰۴ برگزار شد؛ جلسهای که در آن مشکلات استخدامی دانشآموختگان این رشته مطرح و مستندات مربوط به آن ارائه شده بود.
بررسی ظرفیتهای شغلی و شرایط احراز
در این نشست، اقدامات انجامشده پس از جلسه پیشین، مستندات مربوط به تطبیق عناوین شغلی با سرفصلهای آموزشی و توانمندیهای حرفهای دانشآموختگان و دلایل حذف یا درجنشدن رشته علم اطلاعات و دانششناسی در دفترچههای آزمونهای استخدامی مورد بررسی قرار گرفت.
نمایندگان دانشجویان و دانشآموختگان نیز فهرستی از عناوین شغلی مرتبط با ماهیت و محتوای آموزشی این رشته ارائه کردند و دروس و سرفصلهای مرتبط با هر عنوان شغلی را بهعنوان مستند تطبیق شغلی تشریح کردند.
بر اساس این مستندات، دانشآموختگان علم اطلاعات و دانششناسی میتوانند علاوه بر کتابخانهها و مراکز آرشیوی، در حوزههای مرتبط با سازماندهی و بازیابی اطلاعات، مدیریت اسناد و منابع اطلاعاتی، مدیریت دانش، خدمات اطلاعاتی، سواد اطلاعاتی، داده و اطلاعات سازمانی و فناوریهای مرتبط در دستگاههای مختلف فعالیت کنند.
تأکید بر حق رقابت برابر در آزمونهای استخدامی
یکی از محورهای اصلی این نشست، نبود شفافیت و فرصت برابر در شرایط احراز رشته علم اطلاعات و دانششناسی در دفترچههای آزمونهای استخدامی بود.
شرکتکنندگان تأکید کردند که مسئله اصلی، صرفاً توانمندی یا ضعف مهارتی دانشآموختگان نیست؛ بلکه در بسیاری از موارد، این افراد اساساً امکان حضور در فرآیند رقابت استخدامی را پیدا نمیکنند. به اعتقاد آنان، ارزیابی تواناییهای علمی و حرفهای داوطلبان زمانی امکانپذیر است که فرصت حضور برابر در آزمون برای آنان فراهم باشد.
همچنین مطرح شد که اشتغال برخی دانشآموختگان این رشته در شرکتهای خصوصی، استارتاپها و مؤسسات غیردولتی نباید بهعنوان دلیلی برای نادیدهگرفتن دسترسی آنان به فرصتهای استخدامی دستگاههای دولتی تلقی شود؛ چراکه اشتغال در بخش خصوصی و استخدام در دستگاههای اجرایی، دو حوزه متفاوت هستند.
ضرورت هماهنگی میان سیاستهای آموزشی و استخدامی
در بخش دیگری از نشست، تناقض میان ادامه پذیرش دانشجو در رشته علم اطلاعات و دانششناسی و محدودیت فرصتهای شغلی برای دانشآموختگان مورد توجه قرار گرفت. حاضران این وضعیت را نشانهای از ضرورت هماهنگی بیشتر میان سیاستهای آموزشی، برنامهریزی نیروی انسانی و سیاستهای استخدامی کشور دانستند.
شرکتکنندگان با اشاره به تحول دیجیتال، حکمرانی دادهمحور، مدیریت دانش، ساماندهی اطلاعات و هوشمندسازی دولت، بر افزایش نیاز دستگاههای اجرایی به متخصصان حوزه اطلاعات و دانش تأکید کردند و محدودکردن حضور دانشآموختگان این رشته در فرصتهای استخدامی را با نیازهای جدید نظام اداری و تحولات حرفهای این حوزه ناسازگار دانستند.
دکتر محمد زرهساز، رئیس انجمن کتابداری و اطلاعرسانی ایران، نیز با اشاره به سیاستهای انقباضی جذب نیروی انسانی در بخش دولتی اظهار کرد که محدودیتهای استخدامی ممکن است بسیاری از رشتهها، از جمله علم اطلاعات و دانششناسی، را تحت تأثیر قرار داده باشد؛ با این حال، این رشته دارای حوزههای کاری مشخصی مانند کتابخانهها و آرشیوهاست و دانشآموختگان آن به دلیل برخورداری از مهارتهای مدیریت اطلاعات و دانش میتوانند در سایر سازمانها و نهادهای دولتی نیز نقشآفرینی کنند.
وی محدودسازی این رشته را منطقی ندانست و بر ضرورت بهرهگیری حداکثری از ظرفیت دانشآموختگان تأکید کرد.
زرهساز همچنین با اشاره به نبود آمار دقیق از وضعیت اشتغال دانشآموختگان علم اطلاعات و دانششناسی در سازمانها، شرکتها و نهادهای مختلف، بر ضرورت انجام مطالعهای جامع برای شناخت وضعیت اشتغال این گروه در بخشهای دولتی، عمومی و خصوصی تأکید کرد.
پیگیری مستمر مطالبات استخدامی
در ادامه، حاضران بر ضرورت تداوم و استقلال پیگیریهای استخدامی تأکید کردند و یادآور شدند که محدودشدن فرصتهای استخدامی این رشته مسئلهای جدید نیست و در سالهای گذشته نیز در دفترچههای آزمونهای استخدامی وجود داشته و مورد اعتراض قرار گرفته است.
شرکتکنندگان تأکید کردند که هدف این پیگیریها صرفاً افزایش تعداد ردیفهای استخدامی نیست، بلکه باید در طراحی و بازنگری مشاغل دستگاههای اجرایی، ظرفیتهای واقعی و روزآمد علم اطلاعات و دانششناسی نیز مورد توجه قرار گیرد.
به اعتقاد حاضران، مدیریت مؤثر اطلاعات و دانش سازمانی از الزامات تصمیمگیری، ارائه خدمات عمومی، افزایش بهرهوری، حکمرانی الکترونیک و هوشمندسازی دولت است و استفاده از ظرفیت متخصصان این حوزه میتواند به تحقق این اهداف کمک کند.
تصویب هفت اقدام برای پیگیری وضعیت استخدامی
در پایان نشست و با اتفاق نظر حاضران، اقدامات زیر بهعنوان گامهای بعدی تعیین شد:
تهیه و ارسال نامه رسمی به مراجع ذیربط، از جمله سازمان اداری و استخدامی کشور؛
برگزاری جلسات مشترک با مسئولان و کارشناسان مراجع مربوط؛
تشکیل کارگروهی متشکل از نمایندگان دانشجویان و دانشآموختگان برای پیگیری مستمر موضوع؛
تهیه گزارش نهایی نشست و ارسال آن به مراجع ذیصلاح؛
پیگیری درج رشته علم اطلاعات و دانششناسی در دفترچههای استخدامی سال آینده؛
بررسی و مستندسازی ظرفیتهای شغلی و مهارتهای حرفهای دانشآموختگان؛
تداوم برگزاری نشستهای پیگیری تا دستیابی به نتیجه نهایی.
در ادامه این پیگیریها، دو نامه از سوی دکتر محمد زرهساز، رئیس انجمن کتابداری و اطلاعرسانی ایران، صادر شده است. نخستین نامه خطاب به دکتر حمیدرضا احمدیان، معاون حکمرانی الکترونیک و هوشمندسازی دولت در سازمان اداری و استخدامی کشور، با موضوع «بررسی وضعیت استخدامی و افزایش ظرفیت بهرهگیری از دانشآموختگان رشته علم اطلاعات و دانششناسی» و دومین نامه خطاب به دکتر محمد حسنزاده، رئیس کارگروه تخصصی علم اطلاعات و دانششناسی، با موضوع «درخواست همفکری و پیگیری افزایش ظرفیت استخدامی دانشآموختگان رشته علم اطلاعات و دانششناسی» ارسال شده است.
متن این دو نامه برای اطلاع مخاطبان به پیوست ارائه شده است.
در مجموع، حاضران تأکید کردند که بهرهگیری هدفمند از ظرفیت دانشآموختگان علم اطلاعات و دانششناسی، علاوه بر ایجاد فرصت عادلانه برای استفاده از سرمایه انسانی کشور، میتواند در تحقق اهداف دولت در زمینه حکمرانی الکترونیک، حکمرانی داده، مدیریت دانش، ساماندهی اطلاعات و ارتقای کیفیت خدمات عمومی مؤثر باشد.
دیدگاه کاربران