دیکتاتورهای جهان، مطالعه، کوروش

(لیزنا، گاهی دور/گاهی نزدیک 385) : اقدس اکبری، کتابدار کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت مدرس: از استالین دیکتاتور مخوف در اوج دوران اختناق حکومت کمونیستی نقل شده‌است که از بیرون نمی‌توان باطن کسی را شناخت ولی از کتابخانه شخصی ( و از کتابی که می‌خواند) می‌توان به درون او پی برد.کتابخانه شخصی استالین به گواهی تاریخ ، بیش از 20 هزار جلد انواع کتاب داشته و او هم به رغم مشغله فراوان، خواننده پرکاری بوده است. (1)

آیا ترامپ دلال معروف معاملات املاک به عنوان رئیس جمهور منتخب و فعال و پرکار در فضای مجازی، کتابخانه شخصی دارد؟ آیا احیانا کتاب غیراقتصادی و یا تاریخی می‌خواند؟

ترامپ چندان وقتی برای مطالعه ندارد علاقه ای هم به کتب تاریخی ندارد . تحصیلات ترامپ در رشته اقتصاد گرایش املاک دانشگاه پنسیلوانیا است ( 2) به غیر از یادداشت‌ها و کتابهای خودش، یکبار لیستی از 20 کتاب مورد علاقه اش در مورد چین( رقیب سیاسی و تجاری قدرتمند آمریکا ) را منتشر کرده است. (3)

اما به گواهی همسر اولش ، کتاب اهدایی یک دوست به او با عنوان  " نظم نوین من " اثر آدولف هیتلر،کتاب محبوب او و در کشوی اتاق شخصی‌اش برای مطالعه روزانه  است.(4) البته هوش مصنوعی می‌گوید دقیقا چنین عنوان کتابی وجود ندارد و " نظم نوین من " نوعی ایدئولوژی است که از خلال سخنرانی های هیتلر از این کتاب استخراج شده است. کتاب، عملا همان " نبرد من" است و فقط عنوان تغییر کرده است. این کتاب مجموعه سخنرانی‌های هیتلر به زبان ساده از ابتدا تا اوج دوران اقتدار است. انتشار شباهت‌های ترامپ و دیکتاتور معروف آلمان منجر به شکایت ترامپ از CNN شد که البته این رسانه خبری رد اتهام شد (5).

هوش مصنوعی، استفاده از زبان تحریک‌آمیز و عوام‌پسند  ، مقوله دروغ بزرگ ( هیتلر در کتاب نبرد من می گوید مردم دروغ بزرگ را راحتتر باور می کنند تا دروغ کوچک)  ، ایده بازگشت به شکوه و عظمت از دست رفته کشور ، تمجید از قدرت و رهبری قوی ( مطلق و بدون محدویت )  به عنوان مستندات تایید شباهت و در مقابل،  نبود حزب یا شبه نظامیان وفادار، تفاوت در شرایط تاریخی، تفاوت در اهداف ( هیتلر به دنبال یک امپراتوری نژادی بود ولی ترامپ  بیشتر بر منافع ملی و اقتصادی آمریکا متمرکز است ) به عنوان مستندات تفاوت ترامپ با هیتلر ذکر کرده است.

اما نحوه بلند کردن دست در سخنرانی‌ها (6) و یا حتی دقت به انتخاب کلمات او در همین بحبوحه جنگ تحمیلی 12 روزه به ایران در شبکه ایکس ( همان توییتر سابق) گواه تاثیرپذیری او از هیتلر است.

رئیس جمهور روسیه ولادمیر پوتین معمولا کتابهای مورد علاقه‌اش را به اشتراک نمی‌گذارد اما اطرافیانش وجود لیستی از کتب نویسندگان و روزنامه نگاران روس را در کتابخانه شخصی او تایید می کنند (3) شاید انزواء و سرمای طاقت فرسای روسیه و یا رعایت مسایل امنیتی مجال بیشتری به مطالعه آثار سایر ملل به این رئیس جمهور محتاط در انتخاب کلمات نمی‌دهد. اما شواهدی وجود دارد که پوتین رویای احیای امپراطوری مخوف تزاری و نه اتحاد جهاهیر شوروی را در سر دارد.(7)

مقاله‌ای در سال 2025 وجود دارد که پوتین، هیتلر و ترامپ را از منظر دوران کودکی، نحوه تعامل با والدین و تحصیلات و رهبری سیاسی و.... بررسی و در جدولی مقایسه کرده‌است، شباهت‌ها بیشتر از تفاوت‌ها است. (8)

ناصر‌خسرو آن زمان که هیچ مقاله و پایگاهی برای جستجوی اطلاعات وجود نداشت چه خوش گفت که :

درخت تو گر بار دانش بگیرد به زیرآوری چرخ نیلوفری را.....

بار دیگر از هوش مصنوعی در تفسیر این مصرع زیبا بهره ببریم ..درخت، نماد انسان در حالت کلی و قابل تعمیم به کل بشریت است، بار دانش، نماد علم و آگاهی است. انسان اگر مزین به دانش و آگاهی همراه با تواضع باشد نه تنها بر سرنوشت خود بلکه بر چرخ نیلوفری ( به تعبیر دیگر سرزمین ) هم می تواند تسلط یابد. نماد تسلط و حکمرانی با دانش و آگاهی در منشور کوروش هخامنشی در ایران باستان هویداست. تسلط بر چرخ نیلوفری، آرمان دیکتاتورهای گذشته و رهروان فعلی آنان بوده و هست.آرمانی که از راهی نادرست پی می جویند.

-----------------------------------------------

1.رابرتز، جفری." کتابخانه استالین " ، ترجمه حمید هاشمی کهندانی، کوله پشتی، 1403.

2.https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE

3.https://www.lisna.ir

https://www.asriran.com/fa/news/497753/4.

https://www.tabnak.ir/fa/news/1185509/5.

6.https://www.isna.ir/news/1400041611790/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D9%87%DB%8C%D8%AA%D9%84%D8%B1

7.https://www.baharnews.ir/news/523362/%D9%BE%D9%88%D8%

8.ÇifciT،Yushf" .Child, family, and narcissistic political leadership: a comparison of Hitler, Putin, and Trump . " Department of Political Science and Public Administration, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Muş Alparslan University, Muş, Turkey,2025.