کد خبر: 29274
تاریخ انتشار: شنبه, 24 تیر 1396 - 14:05
ایمیل
چاپ

داخلی

»

مطالب کتابداری

»

گاهی دور گاهی نزدیک

صادق زیبا کلام و کتابخوانی

منبع : لیزنا
ایمان نریمانی
صادق زیبا کلام و کتابخوانی

(لیزنا، گاهی دور/ گاهی نزدیک ۱۸8): ایمان نریمانی، دانشجوی کارشناسی دانشگاه قم: اگر مقداری اهل سیاست و مطالعه تحلیل های سیاست روز باشید حتما تحلیل های او را در روزنامه های کشور خوانده اید. موافقانش او را فردی متعادل، با سواد، معتقد به دین و البته انقلابی می دانند و غرب گرایی، دشمنی با انقلاب محترمانه ترین صفاتی است که مخالفانش به او نسبت می دهند. استاد دانشگاهی که همه تنها اظهارنظرهای صریحش را میبینند، که یا موافقش هستند یا مخالف.  اما چه مخالف او باشیم و چه موافق او، باید قبول کنیم که تلاشش برای افزایش آگاهی و ترویج کتابخوانی می تواند الگویی برای همه نویسندگان، ناشران و حتی کتابداران باشد.

صادق زیبا کلام استاد سابق گروه شیمی دانشکده فنی دانشگاه تهران در اوایل انقلاب بود که به دلیل دستگیری توسط ساواک و منع او از ادامه تحصیل در مقطع دکتری در ایران ماندنی شد و به یکی از  مخالفان رژیم شاه تبدیل شد. او که در تحصن اساتید دانشگاه تهران علیه رژیم شاه نیز شرکت داشت پس از پیروزی انقلاب، علاقه خود را در علوم انسانی یافت و برای تحصیل در رشته علوم سیاسی به انگلستان رفت و کارشناسی ارشد و دکترای خود را در دانشکده صلح شناسی دانشگاه برادفورد اخذ کرد. با پایان تحصیلات خود به ایران بازگشت و از سال 1371 تا کنون نیز به عنوان استاد تمام در  دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران مشغول بوده است.

صادق زیباکلام در سال های گذشته به وضوح نشان داده است که دغدغه کتابخوانی جامعه را به همراه دارد و در اکثر مقالات خود چه مستقیم و چه غیر مستقیم به این مساله اشاره کرده است. او حتی دلیل عقب ماندگی جامعه ایران را کتاب نخواندن می داند و می گوید: «ما چگونه ما شدیم؟ ما به این دلیل ما شدیم که کتاب نخواندیم.» همچنین می توانید مقاله زیبای او را در مورد علل کتاب نخواندن ایرانیان با عنوان "چرا ما ایرانیان کتاب نمی‌خوانیم؟" را در آرشیو روزنامه شرق مطالعه کنید.

سخن در مورد زندگی و تفکرات او فراوان است و در این مجال نمی گنجد و قصدم از نوشتن این مطلب پرداختن به بخشی از زندگی او است که به کتاب، نشر و کتابخوانی مربوط می شود. اگر «صادق زیباکلام» را در کتابخانه ملی جستجو کنید، فارغ از کتاب های تجدید چاپ شده، 33 کتاب در نتیجه جستجو خواهد آمد که زیباکلام در آنها نقش هایی مانند نویسنده، مترجم، مقدمه نویس و... را داشته است و از مهم ترین و پرفروش ترین کتاب های او که به قلم خودش نوشته شده است می توان به ما چگونه ما شدیم، سنت و مدرنیته، غرب چگونه غرب شد و هاشمی بدون روتوش اشاره کرد. اما در روزگاری که کتاب های داستان و رمان هم از اقبال زیادی بین مردم برخوردار نیست و خوانده نمی شوند چگونه می توان مردم را به خواندن کتاب های سیاسی مشتاق کرد؟

پاسخ این سوال را صادق زیباکلام به خوبی می داند چرا که به جرات می توان گفت اگر کتاب های داستانی و رمان را کنار بگذاریم، در بین کتاب هایی که موضوع آنها جدی تر و علمی تر هستند کتاب های او فروش قابل توجهی را در بازار کتاب داشته اند. اما صادق زیباکلام برای دیده شدن و خریداری شدن کتاب هایش چه کرده که سایر نویسنده ها نمی کنند؟

البته از حق نباید گذشت که یکی از مهم ترین دلایل توجه مردم به کتاب های او صداقت، انصاف و البته سبک نوشتاری عامیانه او است که به جای تکلف های نوشته های علمی به ساده نویسی روی آورده است. با این حال ویژگی های دیگری نیز در کار او بوده که سبب شده است تا کتاب های او بیشتر مورد توجه قرار گیرند که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

شاید زمانی که به ایران بازگشت فکرش را هم نمی کرد که وضعیت کتابخوانی در بین ایرانیان آنقدر وخیم باشد و شاید این را زمانی که متوجه استقبال کم از کتاب هایی مانند «ما چگونه ما شدیم» و «سنت و مدرنیته» شد فهمید اما نکته مهم در کار زیباکلام استفاده مناسب او از فضای مجازی برای ترویج مطالعه و به خصوص مطالعه کتاب های خود بوده است. همان فضای مجازی که به اعتقاد بسیاری بلای جان کتابخوانی شده است در حالی که زیباکلام در این باره نظر دیگری دارد و معتقد است:«اگر فضای مجازی عامل اصلی پایین‌رفتن سرانه مطالعه کتاب در ایران می‌شد، در آن صورت در کشورهای توسعه‌یافته که هم امکان دسترسی به اینترنت بیشتر است و هم سرعت آن به‌مراتب بالاتر از ایران است، بعلاوه پدیده‌ای هم به نام «فیلترینگ» وجود ندارد، مطالعه کتاب باید بیشتر از ایران کاهش می‌یافت؛ اما می‌دانیم که این‌گونه نشده است».(1)

اولین حربه او برای آشتی کردن مخاطبانش با کتاب آن بود که کتاب «تولد اسرائیلش» را به صورت رایگان و الکترونیکی در فضای مجازی منتشر کرد اما با وجود حجم کم و دسترسی رایگان باز هم بازخورد مناسبی از انتشار آن دریافت نکرد ولی نا امید نشد و  اینبار فایل صوتی کتاب تولد اسرائیل را به صورت فصل فصل منتشر کرد. زمانی که در صفحه اینستاگرامش کامنت های زیادی در مورد کتاب دریافت کرد متوجه شد که اینبار حربه اش جواب داده و جماعت بیزار از کتاب را پای حرف هایش کشیده است.

خرسند از توجه مردم به کتاب تولد اسرائیل، اینبار با همکاری شنوتو فایل های صوتی کتاب «دکتر محمد ملکی، استادی برای همه فصول» را منتشر کرد که اینبار هم با موفقیت همراه بود به طوری که زمانی که بین انتشار فصل هایی از کتاب وقفه می افتاد صدای مخاطبینش در اینستاگرام در می آمد. اما تلاش او تنها به انتشار فایل های صوتی برخی از کتاب هایش منتهی نمی شود و اقداماتی مانند شرکت در جلسه های نقد کتاب و همچنین جلسات امضای کتاب در کتابفروشی ها را نیز می توان از دیگر تلاش های او برشمرد.

درواقع زیباکلام از آن دسته نویسنده هایی نیست که رسالت خود را تنها در نوشتن کتاب و انتشار آن بداند بلکه رسالت او از قبل از نوشتن کتاب آغاز و تا مدت ها پس از انتشار آن ادامه پیدا می کند به طوری که او مدت ها قبل از انتشار هر کتابش مصاحبه های زیادی را در مورد ضرورت و اهمیت و مطالب آن انجام می دهد (برای مثال مدتی پیش وی مصاحبه ای در مورد کتاب "رضا خان" خود که تاکنون چند فصل از آن را نوشته است منتشر شد) و پس از انتشار کتاب نیز با انتشار فایل صوتی مقدمه کتاب خواننده را با کتاب آشنا می سازد (مانند انتشار فایل صوتی کتاب هاشمی بدون روتوش و غرب چگونه غرب شد) و همچنین با شرکت در جلسات امضای کتاب و همچنین نقد کتاب به رسالت خود در پاسخگویی به مخاطبان ادامه می دهد.

شاید این منطقی نباشد که استادی که تمامی عمر خود را صرف تحقیق و علم کرده و اکنون علم خود را با انتشار کتاب با مخاطبانش در میان می گذارد، مجبور باشد با وجود همه مشغله روزمره خود مدتی از وقت خود را صرف تولید فایل صوتی کتاب و همچنین جلسات نقد و امضای کتاب کند اما باید قبول کرد که در جامعه در حال توسعه امروز ایران که کمتر کسی به سمت کتاب و کتابخوانی می رود، کسانی که دغدغه افزایش سرانه مطالعه را دارند چاره ای جز کمک گرفتن از راه های این چنینی ندارند و باید تلاش اساتیدی مانند صادق زیباکلام را در جهت افزایش آگاهی جامعه ستود. این نوع رفتار را شاید بتوان نحوه استفاده درست از فضای مجازی برای تبلیغ و ترویج کتاب و کتابخوانی دانست و این الگوی موفق می تواند توسط سایر نویسندگان، ناشران و همچنین کتابدارانی که دغدغه کتابخوانی مردم را دارند به کار گرفته شود. 

 

1.      زیباکلام، صادق.( 1395، 19 اردیبهشت). چرا ما ايرانيان كتاب نمي خوانيم؟. روزنامه شرق. بازیابی از http://www.magiran.com/npview.asp?ID=3354329

حسن نصیرزاده
|
Iran
|
1396/05/05 - 08:50
3
1
بسیار زیبا بود-درود برشماجناب نریمانی عزیز
کتاب دوست
|
Germany
|
1396/05/04 - 18:00
0
2
این روش هایی که ذکر کردید برای جذب مخاطب روش های بازاریابی کتاب هست.
متخصصان فروش این روش هارو توصیه میکنند.
به نظرم زیبا کلام از یک متخصص کسب و کار برای بازاریابی کتاب های خودش داره استفاده میکنه
پاسخ ها
ایمان نریمانی
| Iran |
1396/05/11 - 21:28
سلام و ممنون از نظر شما
بنده هم بیشتر هدفم از این نوشتار بیان همین روشها بود اما اینکه ایشان از متخصصی استفاده می کنند یا خیر را نمیدانم. اما نکته اینجاست که کتابخانه های ما که امروز به همه ابزار های اطلاع رسانی مجهز هستند هم می توانند از این روشها استفاده کنند.
1
|
Iran
|
1396/04/31 - 11:41
1
8
آخه کتابخوانی باید یک اثری در رفتار فرد داشته باشد
این آقا که همه اش آینه تناقضات است
اسماعیل بیگدلو
|
United States
|
1396/04/29 - 01:31
2
2
با سلام. متن زیبا و رسایی بود آقای نریمانی عزیز . سپاس ازشما.
عیسی‌زارعی
|
Iran
|
1396/04/28 - 18:01
0
1
سلام. ممنون از این متن زیبا و خواندنی . منتظر نوشته‌های بعدی‌ شما هستم. موفق باشید
عبدالحسین طالعی
|
Russia
|
1396/04/27 - 05:23
2
4
با سلام. متن زیبایی است. از این جهت که «روند» را نشان می دهد و «فرآیند» را پی می گیرد. در حالی که ما معمولا عادت داریم «فرآورده» را ببینیم، آنگاه یا بر سر آن بزنیم یا به شکل افراطی و مجنون وار، از آن تعریف و تمجید کنیم. زیباکلام، نابغه ای دست نیافتنی نیست. راهی پیموده و نتایجی گرفته است. شناخت آن راهها لازم است، گرچه دیگران با آن موافق نباشند یا باشند. طبعا کپی آن روشها بدون توجه به شرایط دست دیگران را نمی گیرد. به این گونه تحلیل ها بیش از این نیاز داریم.
پاسخ ها
ایمان نریمانی
| Iran |
1396/04/28 - 18:11
سپاس از لطف شما استاد
خواهشمند است جهت تسهیل ارتباط خود با لیزنا، در هنگام ارسال پیام نکات ذیل را در نظر داشته باشید:
۱. از توهین به افراد، قومیت‌ها و نژاد‌ها خودداری کرده و از تمسخر دیگران بپرهیزید و از اتهام‌زنی به دیگران خودداری نمائید.
۲.از آنجا که پیام‌ها با نام شما منتشر خواهد شد، بهتر است با ارسال نام واقعی و ایمیل خود لیزنا را در شکل دهی بهتر بحث یاری نمایید.
۳. از به کار بردن نام افراد (حقیقی یا حقوقی)، سازمان‌ها، نهادهای عمومی و خصوصی خودداری فرمائید.
۴. از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری نمائید.
۵. حتی الامکان از ارسال مطالب با زبانی غیر از فارسی خودداری نمائید.
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار
رویدادهای پیش رو