روایت کتاب و ایل در کلیبر؛ دومین جشنواره کتابخوانی عشایری آذربایجانشرقی به کار خود پایان داد

آیین اختتامیه دومین جشنواره کتابخوانی عشایری آذربایجانشرقی با تأکید بر گسترش عدالت فرهنگی و دسترسی جامعه عشایری به کتاب و خدمات فرهنگی، با حضور جمعی از مسئولان کشوری و استانی و عشایر استان در شهرستان کلیبر برگزار شد.
عدالت فرهنگی؛ دسترسی برابر همه مردم به کتاب برای توسعه متوازن آگاهی و رشد فکری
سرپرست ترویج کتابخوانی و امور فرهنگی نهاد کتابخانههای عمومی کشور در این آیین، عدالت فرهنگی را از الزامات توسعه فرهنگی دانست و گفت: عدالت فرهنگی زمانی محقق میشود که هیچ کودکی از رشد فکری و فرهنگی و دسترسی به کتاب محروم نماند.
هدی رضایی با تأکید بر اینکه کتاب مرز جغرافیایی نمیشناسد، اظهار کرد: فرهنگ و عدالت فرهنگی متعلق به همه مردم است و دسترسی به کتاب و برنامههای فرهنگی نباید محدود به شهرها و مناطق برخوردار باشد.
وی جامعه عشایری را بخشی ارزشمند از میراث فرهنگی کشور عنوان کرد و افزود: عشایر علاوه بر نقش مهمی که در حوزه تولید و اقتصاد دارند، گنجینهای از هنر، ادبیات، قصهها، خاطرات، آداب و رسوم و هویت فرهنگی ایران را در خود حفظ کردهاند.
رضایی ادامه داد: ترویج کتابخوانی در جامعه عشایری تنها به افزایش میزان مطالعه محدود نمیشود، بلکه کتاب میتواند ابزاری برای حفظ و انتقال هویت فرهنگی به نسل جوان و نوجوان باشد.
وی با اشاره به مشارکت بیش از هزار و ۳۰۰ نفر در دومین جشنواره کتابخوانی عشایری آذربایجان شرقی گفت: این میزان مشارکت نشان میدهد کودکان، نوجوانان و خانوادههای عشایری علاقهمند به برنامههای فرهنگی هستند و ظرفیتها و استعدادهای ارزشمندی در این جامعه وجود دارد.
سرپرست ترویج کتابخوانی و امور فرهنگی نهاد کتابخانههای عمومی کشور بر استمرار این مسیر تأکید کرد و گفت: برگزاری این جشنواره فرصتی برای شناسایی و تقویت ظرفیتهای فرهنگی جامعه عشایری و ایجاد ارتباط بیشتر میان این جامعه و کتابخانههای عمومی است.
رضایی همچنین گسترش خدمات کتابخانهای در مناطق ییلاقی و توجه به کتابخانههای سیار را در افزایش دسترسی کودکان و نوجوانان عشایری به کتاب مؤثر دانست و گفت: نهاد کتابخانههای عمومی کشور این موضوع را در آذربایجانشرقی و سایر استانها دنبال خواهد کرد.
وی تصریح کرد: مسئولیت نهاد تنها به ساختمان کتابخانه یا کتابخانههای سیار محدود نمیشود، بلکه نهاد خود را در قبال تکتک شهروندان مسئول میداند و همانگونه که در قبال کتابخوان ماندن اعضای کتابخانهها مسئول است، برای کتابخوان کردن سایر شهروندان نیز وظیفه دارد.
افزایش نقاط خدمت کتابخانهای؛ سیاست نهاد برای تحقق عدالت فرهنگی
اسد بابایی؛ مدیرکل کتابخانههای عمومی آذربایجان شرقی نیز با اشاره به سیاست نهاد در زمینه توسعه نقاط خدمت گفت: افزایش نقاط خدمت کتابخانهای و گسترش دسترسی مردم به کتاب، از سیاستهای نهاد کتابخانههای عمومی کشور برای تحقق عدالت فرهنگی است.
بابایی جامعه عشایری را از ظرفیتهای ارزشمند فرهنگی و اجتماعی استان دانست و اظهار کرد: دسترسی این جامعه به کتاب و خدمات فرهنگی باید در چارچوب عدالت فرهنگی مورد توجه قرار گیرد. وی افزود: طی سه ماه گذشته و همزمان با فصل تابستان، کتابداران و مسئولان کتابخانههای عمومی در شهرستانهای دارای جامعه عشایری در مناطق ییلاقی حضور یافته و با اجرای برنامههای فرهنگی و کتابخوانی، خدمات فرهنگی را به محل استقرار عشایر رساندهاند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی آذربایجان شرقی با اشاره به فعالیت کتابخانههای عمومی در هشت شهرستان دارای جامعه عشایری استان گفت: کتابداران شهرستانهای مختلف از جمله کلیبر، هوراند، ورزقان، اهر، مراغه و خداآفرین در ماههای گذشته در مناطق عشایری حضور پیدا کرده و برای ترویج فرهنگ مطالعه و اجرای برنامههای فرهنگی تلاش کردهاند.
اسد بابایی ادامه داد: دومین جشنواره کتابخوانی عشایری نیز در همین راستا برگزار شد و با استقبال جامعه عشایری همراه بود؛ بهطوری که بیش از هزار و ۳۰۰ نفر در این جشنواره شرکت کردند و در پایان از ۱۹ برگزیده بخشهای مختلف تجلیل شد.
وی تأکید کرد: این مشارکت نشان میدهد علاقه به کتاب و مطالعه محدود به شهرها نیست و در صورت فراهم شدن فرصت و دسترسی مناسب، جامعه عشایری نیز از مخاطبان جدی فعالیتهای کتابخوانی خواهد بود.
بابایی همچنین از پیگیری برای ایجاد نخستین کتابخانه عشایری کشور در آذربایجانشرقی خبر داد و گفت: توسعه زیرساختها و نقاط خدمت فرهنگی در مناطق عشایری میتواند گام مؤثری در مسیر تحقق عدالت فرهنگی و دسترسی برابر این جامعه به کتاب و خدمات کتابخانهای باشد.
سبک زندگی عشایر یک کتاب ارزشمند از مقاومت و ایستادگی است
مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری آذربایجانشرقی نیز با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی جامعه عشایری گفت: سبک زندگی عشایر سرشار از تجربه، مقاومت و ایستادگی است و باید این گنجینه ارزشمند برای نسلهای آینده ثبت و ماندگار شود.
پروین اشراقی اسکویی، عشایر را مردمانی غیور و اثرگذار در عرصههای مختلف کشور دانست و افزود: عشایر همواره در پاسداری از کشور، تأمین امنیت، تولید و فعالیتهای اقتصادی نقشآفرین بودهاند و در شرایط سخت زندگی نیز پای ایران و این سرزمین ایستادهاند.
وی با اشاره به نقش زنان عشایر در عرصههای مختلف زندگی و فعالیتهای اقتصادی اظهار کرد: زنان عشایر با شجاعت و توانمندی خود نشان دادهاند که این جامعه از ظرفیتهای ارزشمندی برخوردار است و باید از این ظرفیتها بهدرستی بهره گرفت.
اشراقی کتاب را گنجینهای برای انتقال دانش و تجربه دانست و گفت: اگر کتاب و تجربههای ثبتشده را در اختیار داشته باشیم، میتوانیم از گذشته درس بگیریم و تصمیمهای بهتری برای آینده کشور اتخاذ کنیم.
وی تأکید کرد: جشنواره کتابخوانی عشایری نباید تنها به اهدای کتاب به جامعه عشایری محدود شود، بلکه تجربههای زیسته این مردم نیز باید ثبت و مکتوب شود؛ چراکه هر یک از این تجربهها میتواند یک کتاب ارزشمند باشد.
مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری آذربایجان شرقی افزود: باید درباره سبک زندگی عشایر، نحوه مواجهه آنان با سختیها، تلاشهایشان در عرصه تولید و نقش آنان در حفظ و پاسداری از ایران بنویسیم و این تجربهها را به مردم کشور و حتی جهان معرفی کنیم.
جشنواره کتابخوانی عشایری؛ گامی برای توسعه فرهنگی ییلاقات کلیبر
فرماندار کلیبر نیز بر اهمیت برگزاری برنامههای فرهنگی در مناطق ییلاقی تأکید کرد و گفت: برگزاری جشنواره کتابخوانی عشایری در ییلاقات، گامی مؤثر برای توسعه فرهنگی و ترویج فرهنگ مطالعه در میان عشایر است.
رضا محمدی با اشاره به انتخاب کلیبر به عنوان میزبان اختتامیه این جشنواره اظهار کرد: برگزاری این مراسم در دامنه قلعه بابک، پیوندی میان میراث تاریخی و فرهنگی شهرستان ایجاد کرده است و امیدواریم این رویداد به نقطه عطفی برای توسعه و ترویج فرهنگ کتابخوانی در میان عشایر تبدیل شود.
وی با اشاره به جمعیت قابل توجه عشایری در کلیبر افزود: بیش از ۸ هزار نفر از جمعیت عشایری در این شهرستان زندگی میکنند و این جامعه در حوزههای تولید، فرهنگ و اقتصاد نقش مؤثری دارد.
محمدی با بیان اینکه توسعه تنها به اجرای پروژههای عمرانی و اقتصادی محدود نمیشود، تصریح کرد: زمانی میتوان از توسعه متوازن سخن گفت که توسعه فرهنگی در کار توسعه اقتصادی و اجتماعی قرار گیرد.
فرماندار کلیبر همچنین با تبریک به ۱۹ برگزیده جشنواره گفت: این فرزندان سرمایههای فرهنگی آینده جامعه هستند و باید زمینه رشد و شکوفایی استعدادهای آنان فراهم شود.
زندگی عشایری ظرفیتی ارزشمند برای توسعه گردشگری و درآمد پایدار است
مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری آذربایجان شرقی نیز با اشاره به ویژگیهای سبک زندگی عشایری گفت: حفظ اصالت زندگی عشایری و بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی آن میتواند به رونق گردشگری و ایجاد درآمد پایدار برای عشایر منجر شود.
رسول خدابخش با بیان اینکه شیوه زندگی عشایری یکی از کهنترین شیوههای زندگی بشر است، افزود: جاذبههای طبیعی، فرهنگی و سبک زندگی عشایر سرمایههایی هستند که با معرفی صحیح آنها میتوان زمینه بهرهمندی اقتصادی جامعه محلی را فراهم کرد. وی با اشاره به نقش برجسته زنان عشایر در زندگی و فعالیتهای اقتصادی گفت: باید از ظرفیت، استعداد و توانمندی زنان عشایر برای توسعه جوامع عشایری بیش از گذشته استفاده شود.
خدابخش همچنین کتاب را یکی از مهمترین ابزارهای دستیابی به دانایی و آگاهی دانست و اظهار کرد: بزرگترین سرمایه انسان، دانایی، آگاهی و شعور است و کتاب یکی از مهمترین ابزارهای دستیابی به این سرمایه ارزشمند به شمار میرود.
وی تأکید کرد: دسترسی عشایر به کتاب و کتابخانه باید متناسب با شرایط زندگی آنان طراحی شود؛ چراکه بخشی از جامعه عشایری در ییلاق و مناطق کوچرو حضور دارند و نمیتوان تنها با الگوهای ثابت کتابخانهای پاسخگوی نیازهای آنان بود.
مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری آذربایجان شرقی طرحهایی همچون «آب و کتاب» و «سفیر کتاب» را ظرفیتهایی مناسب برای توسعه دسترسی عشایر به منابع مطالعاتی عنوان کرد و بر تقویت این طرحها تأکید کرد.
رهبرشهید کتابخوانی را به یک سیره عملی در زندگی تبدیل کرده بود
امام جمعه کلیبر نیز در این آیین با اشاره به سیره مطالعاتی رهبر شهید گفت: رهبر شهید علاوه بر تأکید بر افزایش مطالعه، خود الگویی برجسته در کتابخوانی و مطالعه بود. حجتالاسلام والمسلمین جواد شکرنژاد اظهار کرد: رهبر شهید همواره نسبت به پایین بودن میزان مطالعه در کشور دغدغه داشتند و بر ضرورت تقویت فرهنگ کتابخوانی تأکید میکردند؛ از این رو برگزاری برنامههایی مانند جشنواره کتابخوانی عشایری میتواند گامی مؤثر برای گسترش فرهنگ مطالعه در جامعه باشد.
وی با اشاره به اهمیت مطالعه در سیره رهبر شهید افزود: مطالعه بخش جداییناپذیر زندگی ایشان بود و حتی در زمانهای فراغت و مسیرهای رفتوآمد نیز از فرصت برای مطالعه استفاده میکردند.
شکرنژاد با معرفی کتاب «من و کتاب» به جوانان و نوجوانان گفت: این اثر مجموعهای از بیانات رهبر شهید درباره اهمیت کتاب و کتابخوانی است و مطالعه آن میتواند الگویی عملی از جایگاه کتاب در زندگی ارائه کند.
وی تصریح کرد: خلاصهنویسی و ثبت مطالب کتابها نیز بخشی از شیوه مطالعه رهبر شهید بود و این موضوع نشان میدهد مطالعه صرفاً به خواندن محدود نمیشود، بلکه باید با تفکر، یادداشتبرداری و بهرهگیری از مطالب همراه باشد.
امام جمعه کلیبر در پایان با تأکید بر ضرورت تبدیل مطالعه به بخشی از سبک زندگی نسل جوان اظهار کرد: در شرایطی که بخشی از اوقات فراغت جوانان با تلویزیون و فضای مجازی سپری میشود، باید مطالعه و کتابخوانی را نیز به بخشی از سبک زندگی تبدیل کنیم.
گفتنی است؛ در پایان دومین جشنواره کتابخوانی عشایری آذربایجانشرقی، از ۱۹ برگزیده دومین جشنواره کتابخوانی عشایری آذربایجانشرقی در ۷ بخش قصه گویی و جمع خوانی، خاطره نویسی و دلنوشته برای رهبر شهید انقلاب، نقاشی، شعرخوانی، درست خوانی، فولکلور آذربایجان و کتابخوانی تجلیل شد.

دیدگاه کاربران