کد خبر: 50682
تاریخ انتشار: جمعه, 17 بهمن 1404 - 19:15

داخلی

»

کتابخانه و کتابداری

ده روز ده هدیه از ایرانداک به جامعه علمی و فناوری ایران:

هدیه ششم: سامانه انتشارات دانشگاهی «ساد»

منبع : لیزنا
سامانه انتشارات دانشگاهی (ساد) به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های ملی حوزه نشر علمی، با هدف سامان‌دهی، تقویت و توسعه نشر دانشگاهی کشور، توسط پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) طراحی و راه‌اندازی شده است.
هدیه ششم: سامانه انتشارات دانشگاهی «ساد»

به گزارش لیزنا، سامانه انتشارات دانشگاهی (ساد) با فراهم‌سازی بستری یکپارچه برای عرضه، فروش و دسترسی به کتاب‌های دانشگاهی و علمی، تلاش می‌کند به یکی از ارکان اصلی زیست‌بوم نشر علمی دیجیتال در کشور تبدیل شود.

ضرورت شکل‌گیری سامانه ساد
نشر دانشگاهی در ایران طی سال‌های اخیر با چالش‌های متعددی از جمله افزایش هزینه‌های تولید و توزیع کتاب، محدودیت‌های چاپ، کاهش تیراژ، دشواری دسترسی مخاطبان به منابع تخصصی و ضعف شبکه توزیع مواجه بوده است. از سوی دیگر، رشد فناوری‌های دیجیتال و تغییر الگوهای مطالعه و مصرف محتوای علمی، ضرورت بازنگری در مدل‌های سنتی نشر دانشگاهی را بیش از پیش نمایان ساخته است.
در چنین شرایطی، سامانه انتشارات دانشگاهی ساد با رویکردی ملی، فناورانه و مسئله‌محور طراحی شده است تا ضمن پاسخ به نیازهای ناشران، پدیدآورندگان و مخاطبان دانشگاهی، مسیر پایداری اقتصادی و اثربخشی علمی انتشارات دانشگاهی را هموار سازد.این سامانه هم اکنون با حضور بیش از ۲۵ دانشگاه و بیش از ۲۵۰۰ کتاب به صورت تمام متن با قابلیت های فراوان در حال خدمت رسانی است و آماده ارائه اشتراک به دانشگاه ها و مراکز علمی و فناوری است.اهداف و مأموریت‌های سامانه
سامانه ساد با مأموریت ایجاد یک بستر قابل اعتماد و متمرکز، اهداف متعددی را دنبال می‌کند که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ایجاد مرجع واحد عرضه و فروش کتاب‌های دانشگاهی و علمی
  • افزایش دسترسی عادلانه و سریع استادان، دانشجویان و پژوهشگران به منابع علمی
  • حمایت از حقوق مادی و معنوی مؤلفان و ناشران دانشگاهی
  • کمک به سوددهی و پایداری اقتصادی انتشارات دانشگاهی
  • توسعه نشر دیجیتال و کاهش وابستگی به فرآیندهای پرهزینه چاپ
  • ارتقای شفافیت و نظام‌مندی در فرآیند توزیع و فروش کتاب‌های دانشگاهی

امکانات و قابلیت‌های سامانه ساد
سامانه انتشارات دانشگاهی ساد مجموعه‌ای از امکانات تخصصی را برای کاربران و ناشران فراهم کرده است که آن را به بستری متمایز در حوزه نشر علمی تبدیل می‌کند. از جمله این امکانات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • عرضه نسخه الکترونیکی کتاب‌های دانشگاهی در حوزه‌های مختلف علمی
  • دسته‌بندی موضوعی و تخصصی منابع متناسب با رشته‌ها و گرایش‌های دانشگاهی
  • جست‌وجوی پیشرفته برای دسترسی سریع به کتاب‌ها
  • محیط مطالعه دیجیتال استاندارد با قابلیت تنظیم نمایش متن و مطالعه آنلاین
  • حفاظت از حقوق ناشران و مؤلفان از طریق سازوکارهای فنی و حقوقی
  • امکان ارائه گزارش و گواهی فروش رسمی برای ناشران و پدیدآورندگان
  • دسترسی یکپارچه و برخط بدون محدودیت مکانی برای کاربران دانشگاهی
  • جست‌وجوی تمام متن کتاب ها برای دسترسی به محتوای کتاب‌هامشارکت ناشران و جامعه علمی
    از ابتدای راه‌اندازی سامانه، همکاری با ناشران دانشگاهی و مراکز علمی معتبر در دستور کار قرار گرفته و آثار متعددی از سوی دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و انتشارات علمی کشور در سامانه بارگذاری شده است. افزایش مستمر تعداد عناوین، تنوع موضوعی کتاب‌ها و استقبال جامعه دانشگاهی، نشان‌دهنده اعتماد و همراهی فعالان نشر علمی با این طرح ملی است.
    سامانه ساد بستری فراهم کرده است که در آن مؤلفان، ناشران و مخاطبان علمی در یک چرخه منسجم و شفاف با یکدیگر تعامل داشته باشند؛ چرخه‌ای که می‌تواند به ارتقای کیفیت تولیدات علمی و افزایش اثرگذاری آن‌ها منجر شود.
    چشم‌انداز توسعه و برنامه‌های آتیبر اساس اعلام ایرانداک، توسعه سامانه ساد به‌صورت مستمر در دستور کار قرار دارد و برنامه‌هایی از جمله موارد زیر پیش‌بینی شده است:
  • افزایش تعداد و تنوع کتاب‌های دانشگاهی و تخصصی
  • توسعه خدمات تحلیلی و آماری برای ناشران
  • بهبود تجربه کاربری و امکانات مطالعه دیجیتال
  • تقویت پیوند سامانه با سایر زیرساخت‌های ملی اطلاعات علمی و ایجاد ارتباط با سامانه های دیگر
  • حرکت به سمت هوشمندسازی فرآیندهای نشر دانشگاهی با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و چاپ براساس درخواست

افق پیش روی سادسامانه انتشارات دانشگاهی «ساد» را می‌توان یکی از اقدامات راهبردی در مسیر تحول انتشارات دانشگاهی کشور دانست؛ سامانه‌ای که با تکیه بر فناوری، نگاه ملی و رویکرد حمایتی، زمینه دسترسی گسترده‌تر به منابع دانشگاهی، تقویت اقتصاد نشر علمی و ارتقای جایگاه کتاب‌های دانشگاهی در فضای علمی کشور را فراهم می‌سازد. انتظار می‌رود با توسعه و تکامل این سامانه، ساد به مرجع اصلی نشر دیجیتال دانشگاهی در ایران تبدیل شود و نقش مؤثری در پشتیبانی از تولید و اشاعه دانش ایفا کند. در این سامانه، خدمات نوینی مانند امانت، چاپ به هنگام درخواست، بکارگیری قابلیت های هوش مصنوعی، ترجمه همزمان، خلاصه سازی برخی، خوانش بلادرنگ، و غیره نیز در حال راه اندازی است.