هدیه چهارم: سامانه هوش مصنوعی پژوهشگران ایران (همپا)

به گزارش لیزنا، سامانه «همپا» به‌عنوان یک بستر یکپارچه، مجموعه‌ای از راه‌حل‌های کاربردی را در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد تا فرآیندهای پژوهشی سریع‌تر، دقیق‌تر و کم‌هزینه‌تر انجام شوند.

هوش مصنوعی و چالش‌های پژوهش

چالش‌هایی مانند کمبود زمان، حجم بالای داده‌ها، نیاز به مهارت‌های تخصصی برای تحلیل داده، دشواری پردازش داده‌های صوتی و تصویری، و پیچیدگی استخراج اطلاعات از متون گسترده، از جمله مسائلی هستند که همپا با تکیه بر فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی به دنبال برطرف کردن آن‌هاست.

خدمات همپا

دستیار گفت‌وگوی هوشمند به پژوهشگران کمک می‌کند تا پرسش‌های تخصصی خود را مطرح کرده و پاسخ‌هایی دقیق، مستند و قابل اتکا دریافت کنند. این دستیار می‌تواند در نگارش متون علمی نقش مؤثری ایفا کند و به‌این‌ترتیب، زمان لازم برای طراحی و پیشبرد پروژه‌های تحقیقاتی به‌طور چشمگیری کاهش می‌یابد.

تبدیل گفتار به متن و متن به گفتار یکی از چالش‌های رایج در پژوهش‌های میدانی و کیفی را برطرف کرده است. پژوهشگرانی که با مصاحبه‌ها، جلسات ضبط‌شده، یا داده‌های صوتی سروکار دارند، می‌توانند به‌صورت خودکار فایل‌های صوتی را به متن دقیق تبدیل کنند. همچنین قابلیت تبدیل متن به گفتار، دسترسی‌پذیری محتوای علمی را برای افراد بیشتری فراهم کرده و در تولید محتوای آموزشی و پژوهشی صوتی کاربرد گسترده‌ای دارد.

تحلیل هوشمند تصاویر پزشکی از دیگر قابلیت‌های کلیدی همپا است که در حوزه پژوهش‌های پزشکی و بافت‌شناسی اهمیت فراوانی دارد. این ابزار با کمک الگوریتم‌های بینایی ماشین، امکان تحلیل تصاویر پزشکی را فراهم می‌کند و به پژوهشگران کمک می‌کند الگوهای پنهان را شناسایی کرده، فرآیند تشخیص را تسریع کنند و داده‌های تصویری را به اطلاعات کمی قابل تحلیل تبدیل نمایند.

استخراج هوشمند داده از اسناد متنی نیز یکی از نیازهای اساسی پژوهشگران در مواجهه با حجم عظیم اسناد علمی است. همپا می‌تواند به‌صورت خودکار اطلاعات ساختاریافته را از متون غیرساختاری استخراج کرده، دسته‌بندی کند و در قالب داده‌های قابل تحلیل در اختیار پژوهشگر قرار دهد.

مرکز پردازش سریع زیرساختی پیشرفته و قدرتمند برای اجرای محاسبات سنگین، شبیه‌سازی‌های علمی، تحلیل کلان‌داده و پردازش‌های مبتنی بر یادگیری ماشین است که بر بستر سامانه همپا به پژوهشگران بر اساس نوع درخواست آن‌ها ارائه می‌شود.

دستاوردهای کلیدی سامانه

نقش همپا در حوزه پژوهش، فراتر از یک ابزار کمکی است؛ این سامانه به‌عنوان یک «شتاب‌دهنده پژوهشی» عمل می‌کند. مهم‌ترین دستاوردهای این سامانه عبارت‌اند از:

• کاهش زمان انجام کارهای تکراری
• افزایش دقت تحلیل داده‌ها
• بهبود کیفیت نگارش علمی
• دسترسی ساده به ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی و زیرساخت پردازشی
• فراهم کردن امکانات هوشمند در یک بستر بومی و کاهش وابستگی پژوهشگران به ابزارهای خارجی
• امکان بهره‌گیری امن از داده‌های حساس پژوهشی

در مجموع، سامانه همپا گامی مهم در مسیر هوشمندسازی فرآیندهای پژوهشی در کشور به شمار می‌رود؛ سامانه‌ای که پژوهشگران را «همپا» با فناوری‌های روز دنیا حرکت داده و زمینه‌ساز ارتقای کیفیت، سرعت و اثرگذاری پژوهش‌های علمی شده است.